子夏曰:仕而優則學,學而優則仕。Chương này nói gì
一孔之见:一孔之见:“优”是有余力,不是优秀。做官有余力就学,学有余力就做官;先把手上的事做尽,再顾其余。常有人问:“学而优则仕”,是说书读得好就该去做官吗?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
子夏说,做官尽了职责尚有余力,就去学习,学习有余力,就去做官。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Sách khác
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Tam Tự Kinh 30: “Bỉ ký sĩ, học thả cần” (ông ấy đã làm quan mà vẫn chăm học): làm quan còn dư sức thì vẫn phải học.
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Tam Tự Kinh 38: “Ấu nhi học, tráng nhi hành” (nhỏ thì học, lớn thì làm): học và làm thay nhau suốt cả đời.
- Nhân vật
- Tranh luận về cách đọc
- Yikonglu đọc theo “A”. Xem lời bàn của Yikonglu
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
“学而优则仕”,是说书读得好就该去做官吗?
注Chữ then chốt trong chú giải
“优,有余力也。仕与学理同而事异,故当其事者,必先有以尽其事,而后可及其余。然仕而学,则所以资其仕者益深;学而仕,则所以验其学者益广”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
无另引。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 十
“亦勸學也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | 优为有余力,先尽仕学本事再及其余;非成绩优秀即应授官,也非任官即可不学。 | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同训优为余力,任职有余学更深、学有余仕验更广,各须先尽当下之事,非考试优秀便当然做官。 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử Trương (thiên 19) 19.13 “学而优则仕”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-zhang/13.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
