一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Tử Trương (thiên 19)

Tử Trương (thiên 19) · chương 13学而优则仕

子夏曰:仕而優則學,學而優則仕。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:一孔之见:“优”是有余力,不是优秀。做官有余力就学,学有余力就做官;先把手上的事做尽,再顾其余。常有人问:“学而优则仕”,是说书读得好就该去做官吗?上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

子夏说,做官尽了职责尚有余力,就去学习,学习有余力,就去做官。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Sách khác
  • Đọc đối chiếu (Yikonglu)Tam Tự Kinh 30: “Bỉ ký sĩ, học thả cần” (ông ấy đã làm quan mà vẫn chăm học): làm quan còn dư sức thì vẫn phải học.
  • Đọc đối chiếu (Yikonglu)Tam Tự Kinh 38: “Ấu nhi học, tráng nhi hành” (nhỏ thì học, lớn thì làm): học và làm thay nhau suốt cả đời.
Nhân vật

Tử Hạ20 chương

Tranh luận về cách đọc

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

“学而优则仕”,是说书读得好就该去做官吗?

注Chữ then chốt trong chú giải

“优,有余力也。仕与学理同而事异,故当其事者,必先有以尽其事,而后可及其余。然仕而学,则所以资其仕者益深;学而仕,则所以验其学者益广”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

无另引。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 十

“亦勸學也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 5 tr. 42Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“做官了,有余力便去学习;学习了,有余力便去做官。”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“仕者有余力宜从学。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngđã định优为有余力,先尽仕学本事再及其余;非成绩优秀即应授官,也非任官即可不学。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同训优为余力,任职有余学更深、学有余仕验更广,各须先尽当下之事,非考试优秀便当然做官。
Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử Trương (thiên 19) 19.13 “学而优则仕”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-zhang/13.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube