子游曰:子夏之門人小子,當灑掃、應對、進退,則可矣。抑末也,本之則無。如之何?子夏聞之曰:噫!言遊過矣!君子之道,孰先傳焉?孰後倦焉?譬諸草木,區以別矣。君子之道,焉可誣也?有始有卒者,其惟聖人乎!Chương này nói gì
一孔之见:子游嫌只教小事;子夏说教人有先后,要看学生到了哪一步。末不是本,但学好了末,本就在里面。常有人问“扫地、应对这些小事,跟大道理是先后关系还是一回事”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
子游批评子夏的学生会洒扫、应对、进退,却只有末节、没有根本,子夏听到后说,言游说错了,君子之道,哪里是有的先传授,有的后来便厌倦不教,学习者像草木各有类别,怎能不顾差别而妄教。能从开始到终了全都贯通的,恐怕只有圣人。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
扫地、应对这些小事,跟大道理是先后关系还是一回事?
注Chữ then chốt trong chú giải
“子游讥子夏弟子,于威仪容节之间则可矣。然此小学之末耳,推其本,如大学正心诚意之事,则无有”;“言君子之道,非以其末为先而传之,非以其本为后而倦教。但学者所至,自有浅深,如草木之有大小”;“若夫始终本末一以贯之,则惟圣人为然,岂可责之门人小子乎”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“君子教人有序,先传以小者近者,而后教以大者远者。非先传以近小,而后不教以远大也”,又曰“洒扫应对,便是形而上者,理无大小故也”;朱子按“程子第一条,说此章文意,最为详尽”,又“非谓末即是本,但学其末而本便在此也”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 十
“云子游曰云云者,門人小子謂子夏之弟子也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 倦 | nghĩa chữ | khá chắc | 杨译最后讲述,朱保倦字为不倦并论不可先传本而后倦末;皆反对道分本末而诬教,句法未全同。 |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以教学循序、因学者程度如草木各别,不可一概骤授高远。钱不谓子游所忧本末全非,朱也从小学大学本末相贯发明。 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử Trương (thiên 19) 19.12 “子夏之门人小子”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-zhang/12.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
