一孔录Nhất Khổng Lục dùng trí khí (智器, cách chúng tôi gọi AI) để làm video đọc kinh điển. Trí khí có thể bịa ra chú giải, bịa ra nguồn và đọc sai chữ, nên ở đây chúng tôi nói rõ bước nào dùng trí khí, bước nào phải có người kiểm, và sai thì làm gì — để bạn đọc lấy đó mà đối chiếu, và để những ai làm việc tương tự tham khảo.
1. Bản gốc và các bản chú giải
- Trước khi bắt đầu một cuốn sách, chúng tôi chốt bản gốc và danh sách chú giải trên trang của cuốn đó. Với Luận Ngữ, nguyên văn và chú của Chu Hy theo bản Tứ bộ bị yếu của Luận Ngữ tập chú; chú giải cổ hơn dùng bản khắc gỗ thuộc phạm vi công cộng (Luận Ngữ nghĩa sớ của Hoàng Khản: bản Tri Bất Túc Trai và một bản Nhật Bản năm 1750); chú giải hiện đại còn bản quyền (Dương Bá Tuấn, Tiền Mục) chỉ trích ngắn, có số trang. Xem Bản gốc & giấy phép.
- Chúng tôi không bao giờ lấy văn bản trên mạng không rõ nguồn gốc làm bản gốc.
2. Mỗi chương được làm thế nào
- Nguyên văn: nhập từng chữ theo bản gốc; dị văn ghi vào bảng dị văn; không âm thầm sửa chữ nào.
- Âm đọc: mỗi tập có bảng âm đọc; chữ đa âm và chữ hiếm được định theo chú giải và âm chuẩn, kiểm trước khi lồng tiếng, rồi so từng câu bằng nhận dạng giọng nói; chỗ lệch được thu lại. Mọi âm đọc có trong bảng âm đọc.
- Trích dẫn: mọi trích dẫn trong video đều ghi nguồn và trang, đối chiếu từng chữ với trang gốc trước khi lên hình; chỗ nào không tìm thấy trên trang thì chỉ thuật lại, không bao giờ trình bày như lời trích.
- Trang gốc: khi trích một nhà chú giải, trang chụp được đưa lên hình, đoạn trích đóng khung đỏ; trang chương trên website cũng hiện đúng trang đó.
- Bản dịch và cách đọc: chúng tôi tự viết bản dịch và so từng câu với các bản dịch thông dụng, trùng từ sáu chữ trở lên thì viết lại; “Nhất Khổng Lục đọc thế này” là cách đọc riêng của chúng tôi, ghi rõ là của mình, không bao giờ gán cho nhà chú giải.
- Hình ảnh: tranh và nhân vật là của chúng tôi; chữ được cắt từ nét chữ của bản gốc và máy quét kiểm chữ hỏng; nhân vật hư cấu trong video không khẳng định “lịch sử” ngoài văn bản.
3. Trí khí làm gì, người làm gì
Chúng tôi không giả vờ mọi bước đều làm tay. Phân công thực tế:
| Bước | Trí khí làm | Người làm |
|---|---|---|
| Kịch bản | Viết bản nháp; lượt thứ hai rà theo danh mục (bỏ chữ thừa, kiểm tên và nguồn) | Chọn bản gốc và chú giải, quyết định cách đọc, duyệt và sửa |
| Trích dẫn và nguồn | Liệt kê và so từng chữ với trang gốc | Kiểm xác suất; chưa kiểm thì không lên hình |
| Âm đọc | Lồng tiếng theo bảng âm đọc; nhận dạng giọng nói so từng câu | Định âm đọc; nghe sai thì thu lại |
| Bản dịch | Viết nháp; kiểm trùng với các bản dịch thông dụng | Bản cuối |
| Tranh và hoạt hình | Tạo ảnh, cắt chữ, kết xuất, quét kiểm tự động | Chọn ảnh và định phong cách |
| Video thành phẩm | Kiểm tự động (trích dẫn, âm đọc, độ dài, hình ảnh) | Mỗi tập đều có người xem và chỉ phát hành khi đạt; góp ý được đưa trở lại kịch bản và hình ảnh |
Mọi video đều được gắn nhãn “có nội dung do AI tạo” theo quy định và cách gọi của từng nền tảng.
4. Khi chúng tôi sai
- Lỗi nội dung (nguyên văn, trích dẫn, nguồn, âm đọc, cách đọc), dù do bạn đọc báo hay chúng tôi tự phát hiện, đều đưa lên trang đính chính công khai: trước nói gì, nay sửa thế nào, vì sao, và ghi tên bạn đọc theo tên họ chọn.
- Video đã đăng không xóa; khi có thể, chúng tôi sửa phần mô tả, bản làm lại được đăng riêng và ghi chú trên trang đính chính.
- Địa chỉ liên hệ có ở trang Giới thiệu.
5. Những con số chúng tôi công bố
Mỗi tuần chúng tôi cập nhật số chương đã giảng, số trích dẫn kiểm được với trang gốc, số chú giải có ảnh trang và số đính chính công khai, cùng với việc tìm một câu kinh văn trên từng nền tảng có ra chúng tôi hay không.
Chúng tôi cũng công bố tỉ lệ đoạn được sửa giữa bản nháp đầu và kịch bản cuối: kịch bản sớm nhất của mỗi tập được so với bản cuối từng đoạn, khác một chữ cũng tính là sửa. Đến nay: 20 tập, 658 đoạn, 152 đoạn sửa — 23.1% (cập nhật 2026-11-06).
| Tập | Số đoạn | Đã sửa | Tỉ lệ |
|---|---|---|---|
| 学而一 | 32 | 1 | 3.1% |
| 学而二 | 30 | 12 | 40.0% |
| 学而三 | 39 | 13 | 33.3% |
| 学而四 | 29 | 6 | 20.7% |
| 学而五 | 30 | 8 | 26.7% |
| 为政一 | 39 | 10 | 25.6% |
| 为政二 | 35 | 10 | 28.6% |
| 为政三 | 35 | 8 | 22.9% |
| 为政四 | 32 | 9 | 28.1% |
| 为政五 | 35 | 12 | 34.3% |
| 为政六 | 35 | 9 | 25.7% |
| 八佾一 | 35 | 13 | 37.1% |
| 八佾二 | 35 | 9 | 25.7% |
| 八佾三 | 35 | 4 | 11.4% |
| 八佾四 | 36 | 5 | 13.9% |
| 八佾五 | 33 | 6 | 18.2% |
| 八佾六 | 30 | 4 | 13.3% |
| 八佾七 | 26 | 3 | 11.5% |
| 里仁一 | 30 | 5 | 16.7% |
| 里仁二 | 27 | 5 | 18.5% |
6. Về trang này
Điều trang này mô tả là lời hứa của chúng tôi với bạn đọc. Phương pháp thay đổi thì trang này thay đổi, có ghi chú ở dưới. Văn bản theo giấy phép CC BY-NC 4.0; video, lồng tiếng, nhân vật và tranh minh họa không thuộc giấy phép này.
Lịch sử sửa đổi
- 2026-11-06 Bản đầu tiên.
- 2026-11-06 Từ nay chúng tôi gọi AI là “trí khí” (智器).
