王孙贾问曰:与其媚于奥,宁媚于灶,何谓也?子曰:不然。获罪于天,无所祷也。Vương Tôn Giả hỏi: “Nịnh thần góc nhà chẳng bằng nịnh thần bếp” — nghĩa là gì? Khổng Tử nói: Không phải vậy. Có tội với trời thì không có chỗ nào để cầu.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Làm đúng việc thì với ai cũng dễ nói; làm sai thì thân với ai cũng vô ích.
白Tiếng Trung hiện đại
王孙贾问:“与其讨好屋里西南角的奥神,不如讨好灶神”,这话怎么讲?孔子说:不是这样的。得罪了天,向谁祷告都没有用。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “八佾四” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
注Chữ then chốt trong chú giải
“媚,亲顺也” – mị là thân cận chiều theo; “室西南隅为奥” – góc tây nam của nhà là áo; “奥有常尊,而非祭之主;灶虽卑贱,而当时用事” – áo có cái tôn thường hằng mà không phải chủ của lễ tế; táo tuy thấp hèn mà đang lúc nắm việc; “喻自结于君,不如阿附权臣也” – ý ví rằng tự kết với vua không bằng a dua quyền thần; “天,即理也” – trời tức là lý.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Tạ Lương Tá: “圣人之言,逊而不迫” – lời thánh nhân khiêm tốn mà không bức bách.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 二
“云王孫賈問云云者,此世俗舊語也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 王孙贾意图 | nghĩa chữ | đã định | Dương nghiêng về việc xin chỉ giáo, bếp ví cận thần đắc thế; Chu định là Giả tự ví quyền thần mà châm Khổng Tử. Chu lại lấy trời là lý, Dương giữ mặt chữ “trời”. |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | Đều lấy thuận lý mà không cầu nịnh làm đại ý câu đáp. Tiền bày song song các cách giải về ví dụ góc nhà, bếp và động cơ Vương Tôn Giả mà không định; Chu chủ yếu cho Giả tự ví quyền thần để châm Khổng Tử nịnh mình. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| thuật lại媚,亲顺也。室西南隅为奥。灶者,五祀之一,夏所祭也……奥有常尊,而非祭之主;灶虽卑贱,而当时用事 | Chú của Chu Hy | tr. 43 |
| “喻自结于君,不如阿附权臣也。贾,卫之权臣,故以此讽孔子” | Chú của Chu Hy | tr. 43 tr. 44 |
| “天,即理也。其尊无对,非奥灶之可比也。逆理,则获罪于天矣,岂媚于奥灶所能祷而免乎?言但当顺理,非特不当媚灶,亦不可媚于奥也” | Chú của Chu Hy | tr. 44 |
| “圣人之言,逊而不迫。使王孙贾而知此意,不为无益;使其不知,亦非所以取祸” | Tạ Lương Tá, Chu Hy dẫn | tr. 44 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 奥 | 媚于奥 | ào |
| 媚 | 媚于灶 | mèi |
| 祷 | 无所祷也 | dǎo |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Bát dật (thiên 3) 3.13 “Thà nịnh thần bếp”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ba-yi/13.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


