一孔录林放问礼之本。子曰：大哉问！礼，与其奢也，宁俭；丧，与其易也，宁戚。Lâm Phóng hỏi gốc của lễ. Khổng Tử nói: Câu hỏi lớn thay! Lễ, thà kiệm còn hơn xa xỉ; tang, thà thương xót còn hơn chu toàn hình thức.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Khi hai bên đều lệch, thà lệch về phía gốc. Ngày nay: một mâm đầy món so với một bát mì.
白Tiếng Trung hiện đại
林放问礼的根本。孔子说：你这个问题意义重大啊！礼，与其奢侈，宁可俭朴；丧事，与其仪节周全，宁可内心悲痛。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “八佾一” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
Càng giản càng tốt.
注Chữ then chốt trong chú giải
“易，治也” – dị là sửa sang, như sửa ruộng; “节文习熟，而无哀痛惨怛之实” – nghi tiết làm thuần thục mà không có thực lòng đau xót; “礼贵得中……二者皆未合礼” – lễ quý ở chỗ trung, hai cực đều chưa hợp lễ; “必先有质而后有文，则质乃礼之本也” – phải có chất trước rồi mới có văn, vậy chất là gốc của lễ.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Phạm Tổ Vũ: “祭与其敬不足而礼有余也，不若礼不足而敬有余也” – tế mà kính không đủ, lễ có thừa, không bằng lễ không đủ mà kính có thừa; Dương Thời: “礼始诸饮食，故汙尊而抔饮” – lễ bắt đầu từ ăn uống, nên đào hố làm chén, vốc tay mà uống; “周衰，世方以文灭质” – nhà Chu suy, đời lấy văn lấp chất.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 二
“云林放問禮之本者，問孔子求知禮之本也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 易 | nghĩa chữ | đã định | Dương giải 易 là nghi văn chu đáo, Chu giải là tiết văn thuần thục mà thiếu đau xót; đều lấy thà kiệm thà thích, nhưng Chu nói rõ kiệm thích cũng chưa hoàn toàn hợp chỗ trung của lễ. |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | Đều lấy chất làm gốc của lễ, kiệm thích hơn xa hoa chỉn chu mà vẫn cần văn chất vừa phải. Tiền nêu hai nghĩa của 易 là xem nhẹ và lo liệu xong, câu dịch chọn lo liệu; Chu huấn rõ 易 là lo liệu. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “林放，鲁人。见世之为礼者，专事繁文，而疑其本之不在是也，故以为问。孔子以时方逐末，而放独有志于本，故大其问” | Chú của Chu Hy | tr. 38 |
| “易，治也。孟子曰：易其田畴。在丧礼则节文习熟，而无哀痛惨怛之实者也。戚则一于哀而文不足耳” | Chú của Chu Hy | tr. 38 tr. 39 |
| “礼贵得中，奢易则过于文，俭戚则不及而质，二者皆未合礼。然凡物之理，必先有质而后有文，则质乃礼之本也” | Chú của Chu Hy | tr. 39 |
| “夫祭与其敬不足而礼有余也，不若礼不足而敬有余也……俭者物之质，戚者心之诚，故为礼之本” | Phạm Tổ Vũ, Chu Hy dẫn | tr. 39 |
| “礼始诸饮食，故汙尊而抔饮，为之簠簋笾豆罍爵之饰，所以文之也，则其本俭而已……周衰，世方以文灭质，而林放独能问礼之本，故夫子大之” | Dương Thời, Chu Hy dẫn | tr. 39 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 戚 | 宁戚 | qī |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Bát dật (thiên 3) 3.4 “Lâm Phóng hỏi gốc của lễ”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ba-yi/4.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
