一孔录子曰：禘自既灌而往者，吾不欲观之矣。Khổng Tử nói: Lễ đế, từ sau khi rót rượu trở đi, ta không muốn xem nữa.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Tìm về trước thì sách và người đã mất; nhìn trước mắt thì lễ còn mà lòng không còn.
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说：禘祭从灌酒请神以后，我就不想再看下去了。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “八佾三” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
注Chữ then chốt trong chú giải
Triệu Bá Tuần: “禘，王者之大祭也” – đế là lễ tế lớn của bậc vương; “成王以周公有大勋劳，赐鲁重祭……然非礼矣” – Thành Vương vì Chu Công có công lớn mà ban cho Lỗ lễ tế trọng, nhưng là sai lễ; “灌者……以降神也” – quán là rưới rượu để mời thần xuống; “诚意未散，犹有可观；自此以后，则浸以懈怠” – lòng thành chưa tan thì còn đáng xem; từ đó về sau thì dần lơi lỏng.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Tạ Lương Tá nối với chương trước: “考之杞宋已如彼，考之当今又如此” – xét ở Kỷ, Tống đã như thế, xét đời nay lại như vậy.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | chưa chắc | Nghĩa của đế và lý do không muốn xem khác nhau: Tiền lấy cái sai của hợp tế và nghịch tự; Chu lấy vương giả tế thủy tổ sở xuất, Lỗ tiếm lễ và sau lễ tưới thành ý dần tan. Tiền tự nói chỉ chọn một thuyết, không phải định luận. | |
| 杨伯峻《论语译注》 | 灌 | nghĩa chữ | đã định | Dương giải là lần đầu dâng rượu cho thi; Chu giải là lấy rượu uất sưởng tưới đất để giáng thần. Đều lấy việc nước Lỗ tiếm lễ đế làm nền, giải nghi tế cụ thể khác nhau. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “禘，王者之大祭也。王者既立始祖之庙，又推始祖所自出之帝，祀之于始祖之庙，而以始祖配之也。成王以周公有大勋劳，赐鲁重祭……然非礼矣” | 朱注引赵伯循 | tr. 42 |
| “灌者，方祭之始，用郁鬯之酒灌地，以降神也。鲁之君臣，当此之时，诚意未散，犹有可观，自此以后，则浸以懈怠而无足观矣” | 朱注引赵伯循 | tr. 42 |
| “盖鲁祭非礼，孔子本不欲观，至此而失礼之中，又失礼焉，故发此叹也” | 朱注引赵伯循 | tr. 42 |
| thuật lại考之杞宋已如彼，考之当今又如此，孔子所以深叹也 | Tạ Lương Tá, Chu Hy dẫn | tr. 42 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 禘 | 禘自既灌 | dì |
| 灌 | 既灌 | guàn |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Bát dật (thiên 3) 3.10 “Lễ đế sau khi rót rượu”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ba-yi/10.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
