一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

Thư mục › Luận Ngữ › Bát dật (thiên 3)

Bát dật (thiên 3) · chương 16Bắn không cốt xuyên da

子曰:射不主皮,为力不同科,古之道也。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Khổng Tử nói: Bắn cung không cốt xuyên thủng tấm da, vì sức người không cùng bậc. Đó là đạo xưa.

Bản dịch tiếng Việt tạm thời của Nhất Khổng Lục; chuẩn là nguyên văn chữ Hán ở trên.

Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.

Chương này nói gì

So cái luyện được, không so cái sinh ra đã có.

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说:射箭不以射穿皮靶为主,因为各人的力气不在一个等级上。这是古时的规矩。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

注Chữ then chốt trong chú giải

“射不主皮,乡射礼文;为力不同科,孔子解礼之意” – “bắn không cốt xuyên da” là văn của lễ hương xạ; “vì sức không cùng hạng” là Khổng Tử giải ý lễ; “皮,革也……所谓鹄也” – bì là tấm da làm đích; “科,等也” – khoa là hạng; “古者射以观德,但主于中,而不主于贯革” – xưa bắn để xem đức, cốt trúng chứ không cốt xuyên da.

说Các nhà chú giải khác nói gì

Lễ ký: “武王克商,散军郊射,而贯革之射息” – Vũ Vương diệt Thương, giải quân, bắn ở giao, lối bắn xuyên da thôi; “周衰……复尚贯革,故孔子叹之” – nhà Chu suy lại chuộng xuyên da, nên Khổng Tử than; Dương Thời: “中可以学而能,力不可以强而至” – trúng thì học được, sức thì không gượng mà có.

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 二

“云射不主皮者,射者男子所有事也。”……

bản chụp khắc gỗ tr. 121Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“比箭,不一定要穿破箭靶子,因为各人的气力大小不一样,…”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“比较射艺,不主要在能射穿皮革,因各人体力有不同,…”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngđã địnhLễ bắn trọng trúng đích mà không chuyên trọng xuyên da đích, vì sức người mạnh yếu khác nhau; Dương phân biệt lễ xạ với võ xạ, Chu cũng giải là xem đức chứ không chuộng sức.
钱穆《论语新解》giốngkhá chắcĐều giải bắn chủ ở trúng mà không chủ ở xuyên da, vì sức người khác nhau. Tiền tán thành rõ chú Chu, phản đối thuyết khảo cứ tách ba câu hoặc gượng phân 主皮 với 贯革.

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“为,去声。射不主皮,乡射礼文。为力不同科,孔子解礼之意如此也。皮,革也,布侯而栖革于其中以为的,所谓鹄也。科,等也”Chú của Chu Hytr. 45
“古者射以观德,但主于中,而不主于贯革,盖以人之力有强弱,不同等也。记曰:武王克商,散军郊射,而贯革之射息,正谓此也”Chú của Chu Hytr. 45
“周衰,礼废,列国兵争,复尚贯革,故孔子叹之”Chú của Chu Hytr. 45
“中可以学而能,力不可以强而至。圣人言古之道,所以正今之失”Dương Thời, Chu Hy dẫntr. 45

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
为为力不同科wèi

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Bát dật (thiên 3) 3.16 “Bắn không cốt xuyên da”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ba-yi/16.html, bản ngày 2026-11-06.

Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

#射#力#可学#规则

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube