一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

Thư mục › Luận Ngữ › Bát dật (thiên 3)

Bát dật (thiên 3) · chương 6Họ Quý tế núi Thái

季氏旅于泰山。子谓冉有曰:女弗能救与?对曰:不能。子曰:呜呼!曾谓泰山不如林放乎?
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Họ Quý làm lễ tế lữ ở núi Thái. Khổng Tử bảo Nhiễm Hữu: Anh không cứu được sao? Đáp: Không được. Khổng Tử nói: Than ôi! Lẽ nào núi Thái lại không bằng Lâm Phóng?

Bản dịch tiếng Việt tạm thời của Nhất Khổng Lục; chuẩn là nguyên văn chữ Hán ở trên.

Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.

Chương này nói gì

Người cần cứu là họ Quý, không phải núi Thái. Ngày nay: làm dưới quyền một ông chủ mà khuyên không được.

白Tiếng Trung hiện đại

季氏要去祭泰山。孔子对冉有说:你不能劝阻他吗?冉有说:不能。孔子说:唉!难道泰山的神,还不如林放懂礼吗?

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

注Chữ then chốt trong chú giải

“诸侯祭封内山川,季氏祭之,僭也” – chư hầu tế núi sông trong cõi; họ Quý tế là tiếm; Nhiễm Hữu “时为季氏宰” – bấy giờ làm quản gia họ Quý; “救,谓救其陷于僭窃之罪” – cứu là cứu họ khỏi sa vào tội tiếm đoạt; “神不享非礼” – thần không hưởng lễ sai.

说Các nhà chú giải khác nói gì

Phạm Tổ Vũ: “圣人不轻绝人。尽己之心,安知冉有之不能救,季氏之不可谏也” – thánh nhân không dễ dứt bỏ người; tận lòng mình, sao biết Nhiễm Hữu không cứu được, họ Quý không can được?

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 二

“云季氏旅於泰山者,又譏季氏僭也。”……

bản chụp khắc gỗ tr. 103Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“季氏要去祭祀泰山。”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“你不能救正这事吗?”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngđã định旅 là tế núi, họ Quý tế Thái Sơn là tiếm lễ; Nhiễm Hữu lẽ ra phải can. Chú Chu còn nói lấy Lâm Phóng để răn Nhiễm Hữu, chú Dương trọng thân phận và tư cách tế núi.
钱穆《论语新解》giốngkhá chắcĐều giải 旅 là tế, 救 là cứu họ Quý khỏi sa vào tiếm lễ, Thái Sơn không hưởng lễ sai. Tiền còn lập luận nếu có thần thì ắt có lễ, không viết sự có thật của thần như điều đã biết.

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“旅,祭名。泰山,山名,在鲁地。礼:诸侯祭封内山川,季氏祭之,僭也。冉有,孔子弟子,名求,时为季氏宰”Chú của Chu Hytr. 40
“救,谓救其陷于僭窃之罪”Chú của Chu Hytr. 40
“言神不享非礼,欲季氏知其无益而自止,又进林放以厉冉有也”Chú của Chu Hytr. 40
“冉有从季氏,夫子岂不知其不可告也,然而圣人不轻绝人。尽己之心,安知冉有之不能救,季氏之不可谏也?既不能正,则美林放以明泰山之不可诬,是亦教诲之道也”Phạm Tổ Vũ, Chu Hy dẫntr. 40

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
旅旅于泰山lǚ
女女弗能救与rǔ
与女弗能救与yú
曾曾谓泰山zēng

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Bát dật (thiên 3) 3.6 “Họ Quý tế núi Thái”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ba-yi/6.html, bản ngày 2026-11-06.

Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

#僭#谏#不轻绝人

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube