一孔录定公问：君使臣，臣事君，如之何？孔子对曰：君使臣以礼，臣事君以忠。Định Công hỏi: Vua sai bề tôi, bề tôi thờ vua, nên thế nào? Khổng Tử đáp: Vua sai bề tôi bằng lễ, bề tôi thờ vua bằng trung.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Người hai bên đều chỉ nhìn đầu của mình; Định Công là vua, nên được trả lời phần của chính mình. Ngày nay: người dẫn nhóm trước hết hỏi mình cho người ta đủ thể diện chưa; người làm việc trước hết hỏi việc mình đã làm tới nơi chưa.
白Tiếng Trung hiện đại
鲁定公问：国君使唤臣子，臣子侍奉国君，应该怎么样？孔子回答：国君按礼使唤臣子，臣子用忠心侍奉国君。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “八佾五” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
注Chữ then chốt trong chú giải
“定公，鲁君，名宋” – Định Công là vua Lỗ, tên Tống; “二者皆理之当然，各欲自尽而已” – cả hai đều là lẽ đương nhiên, mỗi bên tự làm trọn phần mình mà thôi.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Lã Đại Lâm: “使臣不患其不忠，患礼之不至；事君不患其无礼，患忠之不足” – vua sai bề tôi không lo bề tôi bất trung, lo lễ mình chưa tới; bề tôi thờ vua không lo vua vô lễ, lo lòng trung mình chưa đủ; Doãn Đôn: “君臣以义合者也。故君使臣以礼，则臣事君以忠” – vua tôi hợp nhau bằng nghĩa, nên vua dùng lễ thì tôi lấy trung mà thờ.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 二
“云定公問云云者，定公，哀公父也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | Tiền chủ yếu hiểu vua lấy lễ đãi bề tôi trước thì bề tôi tự hết trung, trọng lời răn vua; Chu trước nói vua tôi mỗi bên tự hết phần mình, cũng ghi thuyết của Doãn là vua lễ thì bề tôi trung, không nên nói Chu hoàn toàn không có nghĩa đáp lại. | |
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | Vua lấy lễ sai bề tôi, bề tôi lấy trung thờ vua, mỗi bên có trách nhiệm; Chu dẫn thêm thuyết hợp bằng nghĩa, không chỉ đòi bề tôi phục tùng vô điều kiện. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “定公，鲁君，名宋。二者皆理之当然，各欲自尽而已” | Chú của Chu Hy | tr. 46 |
| “使臣不患其不忠，患礼之不至；事君不患其无礼，患忠之不足” | 朱注引吕氏 | tr. 46 |
| “君臣以义合者也。故君使臣以礼，则臣事君以忠” | Doãn Đôn, Chu Hy dẫn | tr. 46 |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Bát dật (thiên 3) 3.19 “Vua sai bề tôi bằng lễ”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ba-yi/19.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
