一孔录子曰：君子食无求饱，居无求安，敏于事而慎于言，就有道而正焉，可谓好学也已。Khổng Tử nói: Người quân tử ăn không cầu no, ở không cầu yên, nhanh nhẹn trong việc làm mà thận trọng lời nói, tìm đến người có đạo để sửa mình. Có thể gọi là người hiếu học.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Không phải cố ý nhịn đói, mà là không màng tới.
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说：君子吃饭不求饱，居住不求安逸，做事勤快、说话谨慎，到有道的人那里去端正自己的是非，可以说是好学了。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “学而五” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
注Chữ then chốt trong chú giải
“志有在而不暇及也” – chí đặt ở chỗ khác nên không rảnh nghĩ đến; “敏于事者，勉其所不足” – nhanh nhẹn trong việc là gắng chỗ mình còn thiếu; “必就有道之人，以正其是非” – phải tìm đến người có đạo để sửa cho đúng phải trái.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Doãn Đôn nêu Dương Chu, Mặc Tử là “学仁义而差者也” – những người học nhân nghĩa mà lệch.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 一
“云君子食無求飽居無求安者，此勸人學也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 正 | nghĩa chữ | khá chắc | Dương hiểu 正 là sửa mình, không phải để người phán đúng sai được mất; Chu hiểu là đến người có đạo để sửa đúng sai của mình. |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | Chí ở học mà không cầu no ấm, lại đến người có đạo để phân rõ đúng sai. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “好，去声” | Chú của Chu Hy | tr. 22 |
| “不求安饱者，志有在而不暇及也” | Chú của Chu Hy | tr. 22 |
| “敏于事者，勉其所不足。慎于言者，不敢尽其所有余也” | Chú của Chu Hy | tr. 22 |
| “然犹不敢自是，而必就有道之人，以正其是非” | Chú của Chu Hy | tr. 22 |
| “然不取正于有道，未免有差，如杨墨学仁义而差者也，其流至于无父无君” | Doãn Đôn, Chu Hy dẫn | tr. 22 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 好 | 好学、好礼 | hào |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Học nhi (thiên 1) 1.14 “Quân tử ăn không cầu no”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xue-er/14.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
