一孔录子夏曰：贤贤易色，事父母能竭其力，事君能致其身，与朋友交言而有信。虽曰未学，吾必谓之学矣。Tử Hạ nói: Trọng người hiền thay cho trọng sắc, thờ cha mẹ hết sức mình, thờ vua dâng cả thân mình, giao thiệp với bạn nói lời giữ tín — dù người ta bảo là chưa học, ta ắt cho là đã học rồi.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Người chưa đọc sách mà làm được những điều ấy, Tử Hạ nói người đó đã học rồi. Ngày nay: những bậc cha chú chỉ đi học được vài năm.
白Tiếng Trung hiện đại
子夏说：尊重贤人，把好色的心换成好贤的心；侍奉父母能尽力，侍奉君主能不顾自身，和朋友交往说话守信。这样的人，即使说没念过书，我也一定说他学过了。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “学而三” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
Trên mạng có mấy cách hiểu: trọng đức hơn sắc; lấy vợ chọn đức.
注Chữ then chốt trong chú giải
“贤人之贤，而易其好色之心，好善有诚也” – trọng cái hiền của người hiền mà đổi lòng ham sắc, là yêu điều thiện thật lòng; “致，犹委也……不有其身” – trí là giao phó, không giữ thân mình cho riêng mình.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Dương Bá Tuấn hiểu vế đầu là quan hệ vợ chồng, cho đủ bốn mối; Ngô Vực phê Tử Hạ: “其流之弊，将或至于废学” – đẩy quá đà thì có khi đến bỏ học.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 一
“云賢賢易色者，凡人之情莫不好色而不好賢。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 贤贤易色 | nghĩa chữ | khá chắc | Dương hiểu là với vợ thì trọng đức không trọng sắc; Chu hiểu là tôn người hiền mà đổi lòng ham sắc. |
| 钱穆《论语新解》 | 虽曰未学 | nghĩa chữ | khá chắc | Tiền bảo chính người nói tự khiêm, Chu bảo người khác có thể cho là chưa từng học; đại ý 贤贤易色 gần nhau. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “子夏，孔子弟子，姓卜，名商” | Chú của Chu Hy | tr. 17 |
| “贤人之贤，而易其好色之心，好善有诚也” | Chú của Chu Hy | tr. 17 |
| thuật lại对妻子重品德、不重容貌 | Dương Bá Tuấn, Luận Ngữ dịch chú | 电子转录本印页 5—6 |
| “致，犹委也。委致其身，谓不有其身也” | Chú của Chu Hy | tr. 17 |
| thuật lại四者皆人伦之大者……学求如是而已；苟非生质之美，必其务学之至；虽或以为未尝为学，我必谓之已学也 | Chú của Chu Hy | tr. 17 |
| “三代之学，皆所以明人伦也” | Du Tạc, Chu Hy dẫn | tr. 17 |
| “子夏之言，其意善矣。然辞气之间，抑扬太过，其流之弊，将或至于废学。必若上章夫子之言，然后为无弊也” | Ngô Vực, Chu Hy dẫn | tr. 18 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 易 | 贤贤易色 | yì |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Học nhi (thiên 1) 1.7 “Trọng người hiền hơn trọng sắc”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xue-er/7.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
