一孔录曾子曰：慎终追远，民德归厚矣。Tăng Tử nói: Cẩn thận lúc cuối đời của cha mẹ, tưởng nhớ người đã khuất từ lâu, thì đức của dân sẽ trở về đầy đặn.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Dụng tâm vào những chỗ dễ bị bỏ qua, dễ bị quên. Ngày nay: lái xe hai trăm cây số để đứng trước mộ mười phút.
白Tiếng Trung hiện đại
曾子说：父母去世时慎重地办好丧礼，对久远的祖先诚心祭祀，百姓的德行就会归于厚道。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “学而三” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
Làm việc phải có đầu có đuôi.
注Chữ then chốt trong chú giải
“慎终者，丧尽其礼；追远者，祭尽其诚” – thận chung là tang lễ trọn lễ; truy viễn là tế tự trọn lòng thành; “终者人之所易忽，远者人之所易忘……厚之道也” – lúc cuối người dễ lơ là, việc xa người dễ quên; lo được những điều ấy là đạo của sự hậu.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | bổ sung | khá chắc | Đều lấy tang tế làm hậu lòng người; Tiền còn giải bằng chân tình vượt lên công lợi, và bàn việc không khẳng định linh hồn sau khi chết, không viết phần mở rộng ấy thành nghĩa gốc của kinh. | |
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | khá chắc | Đều quy về tang tế và phong tục trở nên hậu; bản dịch Dương giữ mặt chữ là cái chết và tổ tiên, phần chú mới bổ sung việc tang tế. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “慎终者，丧尽其礼。追远者，祭尽其诚。民德归厚，谓下民化之，其德亦归于厚” | Chú của Chu Hy | tr. 19 |
| “终者，人之所易忽也，而能谨之；远者，人之所易忘也，而能追之：厚之道也” | Chú của Chu Hy | tr. 19 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Học nhi (thiên 1) 1.9 “Thận chung, truy viễn”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xue-er/9.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
