Luận Ngữ, thiên 1 · 16 trên 16 chươngHọc nhi (thiên 1)

Mỗi chương có nguyên văn, chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải khác và cách đọc của Nhất Khổng Lục, kèm video.

1. 1.1Học mà thường ôn tậpĐiều đã học thì thường xuyên đem ra tập, đem ra làm. Ngày nay: xem video hướng dẫn mười lần là đang xem con chim khác bay.
2. 1.2Hiếu đễ là gốc của nhânHiếu đễ là chỗ bắt đầu thực hành nhân. Ngày nay: trên mạng thì tử tế với người lạ, về nhà lại không kiên nhẫn với cha mẹ — ấy là bắt đầu từ đầu xa.
3. 1.3Lời khéo, sắc mặt ưa nhìnHãy xem người ấy làm vậy để việc thành, hay chỉ để được người ta ưa.
4. 1.4Mỗi ngày ta tự xét ba điềuLàm việc cho người, mình có giữ lại một tay không? Ngày nay: đồng nghiệp nhờ xem giúp phương án, lười chỉ chỗ sai nên đáp “ổn lắm”.
5. 1.5Trị nước nghìn cỗ xeTrình Tử: “此言至浅……若推其极，尧舜之治亦不过此” — lời rất nông, nhưng suy đến cùng thì cách trị của Nghiêu Thuấn cũng không hơn thế. Ngày nay: ông chủ tiệm nhỏ giữ lời hứa, không tiêu hoang, không sai nhân viên làm việc riêng vào mùa bận.
6. 1.6Con em ở nhà thì hiếuĐây là chuyện trước sau, không phải chọn cái này bỏ cái kia. Ngày nay: người giỏi việc mà không đọc sách, sai rồi cũng không có gì để đối chiếu.
7. 1.7Trọng người hiền hơn trọng sắcNgười chưa đọc sách mà làm được những điều ấy, Tử Hạ nói người đó đã học rồi. Ngày nay: những bậc cha chú chỉ đi học được vài năm.
8. 1.8Quân tử không nghiêm thì không có uyChu Hy giảng theo đúng mặt chữ, không lái vòng. Ngày nay: người chịu nói thẳng lỗi của bạn, nói hai lần mà bạn không sửa, lần thứ ba sẽ thôi không nói.
9. 1.9Thận chung, truy viễnDụng tâm vào những chỗ dễ bị bỏ qua, dễ bị quên. Ngày nay: lái xe hai trăm cây số để đứng trước mộ mười phút.
10. 1.10Phu tử đến nước nàoĐến hỏi ý kiến không có nghĩa là giao việc cho mình.
11. 1.11Cha còn thì xem chíCái sai thì sửa ngay, cái gì hoãn được thì hoãn — đó là thời gian dành cho điều không nỡ bỏ. Ngày nay: xưởng nhỏ cha để lại.
12. 1.12Dùng lễ, hòa là quýChỉ nói hòa mà không lấy lễ tiết chế thì cũng không xong. Ngày nay: nhóm làm việc mà ai cũng chỉ nói “ổn lắm”.
13. 1.13Tín gần với nghĩaCông phu nằm ở trước lúc nhận lời. Ngày nay: nửa đêm nhận lời cho vay tiền không cần nghĩ.
14. 1.14Quân tử ăn không cầu noKhông phải cố ý nhịn đói, mà là không màng tới.
15. 1.15Nghèo mà không nịnhNhận lấy điều đã làm được, rồi đẩy thêm một bước. Ngày nay: từ thuê nhà đến mua nhà mà không cúi luồn, không khoe khoang — Khổng Tử sẽ nói “cũng được”.
16. 1.16Không lo người không biết mìnhĐầu thiên là “người không biết mà không giận”, cuối thiên khép lại ở đây; đầu cuối hô ứng.