柴也愚,參也魯,師也辟,由也喭。Chương này nói gì
一孔之见:四个字点的都是天性偏处,说出来是要他们自己用力;钝的曾参反倒传了道,学问贵在诚实。今例:毕业前,老班主任给每个学生写一句评语,写的不是夸,是每人最该改的那一样。常有人问“孔子说高柴愚、曾参鲁、子张辟、子路喭,当面这样评学生为什么”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
高柴质厚而少智,曾参迟钝,子张善于修饰外貌,仲由粗率。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
孔子说高柴愚、曾参鲁、子张辟、子路喭,当面这样评学生为什么?
注Chữ then chốt trong chú giải
“愚者,知不足而厚有余”;“鲁,钝也”;“辟,便辟也。谓习于容止,少诚实也”;“喭,粗俗也”。“参”读深,“辟”读僻,“喭”读谚。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“参也竟以鲁得之”,又说“曾子之学,诚笃而已。圣门学者,聪明才辩,不为不多,而卒传其道,乃质鲁之人尔。故学以诚实为贵也”;杨氏“四者,性之偏,语之使知自励也”;吴氏疑本章之首脱“子曰”二字。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 六
“云柴也愚者,柴,弟子也。其累在於愚也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | 愚鲁辟喭皆论弟子气质。钱训愚为好仁之过、辟为偏、喭为刚猛;朱训愚为知不足厚有余、辟便辟、喭粗俗,字训有别。鲁为钝则同。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “柴,孔子弟子……可以见其为人矣” | Chú của Chu Hy | tr. 147 |
| “鲁,钝也;程子曰……故学以诚实为贵也;尹氏曰……所以能深造乎道也” | 朱注、朱注引程子、尹氏 | tr. 147 |
| “辟,婢亦反;辟,便辟也……少诚实也;喭,五旦反;喭,粗俗也。传称喭者,谓俗论也” | Chú của Chu Hy | tr. 147 tr. 148 |
| “杨氏曰:四者,性之偏……;吴氏曰:此章之首脱“子曰”二字……而通为一章” | 朱注引杨氏、吴氏 | tr. 148 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tiên tiến (thiên 11) 11.17 “柴也愚”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-jin/17.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


