子路、曾皙、冉有、公西華侍坐。子曰:以吾一日長乎爾,毋吾以也。居則曰:不吾知也!如或知爾,則何以哉?子路率爾而對曰:千乘之國,攝乎大國之間,加之以師旅,因之以饑饉;由也為之,比及三年,可使有勇,且知方也。夫子哂之。求!爾何如?對曰:方六七十,如五六十,求也為之,比及三年,可使足民。如其禮樂,以俟君子。赤!爾何如?對曰:非曰能之,願學焉。宗廟之事,如會同,端章甫,願為小相焉。點!爾何如?鼓瑟希,鏗爾,舍瑟而作。對曰:異乎三子者之撰。子曰:何傷乎?亦各言其志也。曰:莫春者,春服既成。冠者五六人,童子六七人,浴乎沂,風乎舞雩,詠而歸。夫子喟然嘆曰:吾與點也!三子者出,曾皙後。曾皙曰:夫三子者之言何如?子曰:亦各言其志也已矣。曰:夫子何哂由也?曰:為國以禮,其言不讓,是故哂之。唯求則非邦也與?安見方六七十如五六十而非邦也者?唯赤則非邦也與?宗廟會同,非諸侯而何?赤也為之小,孰能為之大?Chương này nói gì
一孔之见:子路被笑是话说得不让,不是志向错;曾点说的是安于眼前、乐在日常。浴沂一句有两说:暮春河边洗浴乘凉唱歌回家,或是一场求雨的雩祭,一孔录两说并存。常有人问:子路、曾皙、冉有、公西华各言其志,孔子为什么偏说“吾与点也”?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
子路、曾皙、冉有、公西华陪孔子坐着,孔子说,不要因为我比你们年长就不敢说话,你们平常说没人了解自己,假如有人了解,会怎样做;子路抢先说,夹在大国之间、受战争和饥荒困扰的千乘之国,交给我三年,可使人勇敢而知所当行,孔子微笑,冉有说,方圆六七十或五六十里的小国,给我三年可使百姓富足,礼乐留待君子,公西华说,我不敢说已经能做,只愿学习,在宗庙祭祀或诸侯会同之时,穿礼服戴礼帽,做个赞礼的小助手,曾皙停瑟起身说,我的志向不同,暮春时节穿好春衣,同五六位成年人、六七个少年,在沂水沐浴、舞雩迎风,唱着歌回来,孔子叹道,我赞同曾点。三人出去后曾皙留下,问孔子怎样看他们、为什么笑子路,孔子说,他们只是各言其志,治国须讲礼,子路说话不谦让,所以笑他,冉求所说的小地方也是国家,公西华所说的宗庙会同也是诸侯之事,他若只做小助手,还有谁能做大助手呢?
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Nhân vật
Tử Lộ41 chươngNhiễm Hữu16 chươngCông Tây Hoa5 chươngTăng Tích
- Tranh luận về cách đọc
- Yikonglu đọc theo “Hai thuyết cùng tồn tại”. Xem lời bàn của Yikonglu
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
子路、曾皙、冉有、公西华各言其志,孔子为什么偏说“吾与点也”?
注Chữ then chốt trong chú giải
“莫春,和煦之时”;“风,乘凉也。舞雩,祭天祷雨之处,有坛墠树木也”;“夫子盖许其能,特哂其不逊”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“孔子与点,盖与圣人之志同,便是尧舜气象也”“三子皆欲得国而治之,故夫子不取。曾点,狂者也,未必能为圣人之事,而能知夫子之志”。旧注另有一说,以浴沂、风雩为求雨的雩祭。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 六
“云子路云云者,此四弟子侍孔子坐也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | 浴沂 | khác | khá chắc | 钱取水边盥濯非全身入浴;朱以暮春天气和暖可浴。钱解释与点含道不行的慨叹,不取曾点便尧舜气象;朱以天理流行、无欲之境赞点。 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tiên tiến (thiên 11) 11.25 “侍坐”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-jin/25.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
