子貢問:師與商也孰賢?子曰:師也過,商也不及。曰:然則師愈與?子曰:過猶不及。Chương này nói gì
一孔之见:聪明人做过头,看着比做不到强,离了中却是一样;孔子教人,过的往回拉,不及的往前引。今例:两个新厨子,一个盐放多了,一个盐放少了,客人尝了,都说不好吃。常有人问:子张做过了头、子夏做不到,孔子为什么说“过犹不及”,不算子张强?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
子贡问子张和子夏谁更贤,孔子说,子张过了头,子夏又不够;子贡问那么子张更好吗,孔子说,过头和不够,同样没有恰到好处。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
子张做过了头、子夏做不到,孔子为什么说“过犹不及”,不算子张强?
注Chữ then chốt trong chú giải
“子张才高意广,而好为苟难,故常过中。子夏笃信谨守,而规模狭隘,故常不及”;“愈,犹胜也”;“道以中庸为至。贤智之过,虽若胜于愚不肖之不及,然其失中则一也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
尹氏“中庸之为德也,其至矣乎!夫过与不及,均也。差之毫厘,缪以千里。故圣人之教,抑其过,引其不及,归于中道而已”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 六
“子貢問孔子,欲辨師商誰為賢勝也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以子张才高意广常过、子夏谨守常不及,两者同失中,不能因过便判较胜。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “子张才高意广……故常不及;与,平声;愈,犹胜也” | Chú của Chu Hy | tr. 146 |
| “道以中庸为至……其失中则一也;尹氏曰:中庸之为德也……归于中道而已” | 朱注、朱注引尹氏 | tr. 146 |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tiên tiến (thiên 11) 11.15 “师与商孰贤”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-jin/15.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

