一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Vi Tử (thiên 18)

Vi Tử (thiên 18) · chương 8逸民

逸民:伯夷、叔齊、虞仲、夷逸、朱張、柳下惠、少連。子曰:不降其志,不辱其身,伯夷、叔齊與?謂:柳下惠、少連,降志辱身矣。言中倫,行中慮,其斯而已矣。謂:虞仲、夷逸,隱居放言。身中清,廢中權。我則異於是,無可無不可。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:七人各守一节,孔子不守一节,只看此时该怎样:可以仕就仕,可以止就止。常有人问“七位隐逸高人,孔子为什么说自己跟他们都不一样”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

遗逸无位的人有伯夷、叔齐、虞仲、夷逸、朱张、柳下惠、少连,孔子说,不降低志向、不使自身受辱的是伯夷叔齐,柳下惠少连虽降志辱身,言论仍合义理、行动仍经得起思量,虞仲夷逸隐居、不谈世事,自身合于清洁,弃仕合于权宜。孔子说自己与他们不同,没有预定什么必可、什么必不可。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Sách khác
  • Nhà chú giải dẫnĐạo Đức Kinh 34: Tô Triệt giải câu “đại đạo phiếm hề, kỳ khả tả hữu” (đạo lớn tràn khắp, có thể sang trái sang phải), dùng câu Khổng Tử tự nói về mình “vô khả vô bất khả” (không có gì nhất định được, không có gì nhất định không).
Nhân vật

Bá Di4 chươngThúc Tề4 chươngLiễu Hạ Huệ3 chươngNgu TrọngDi DậtChu TrươngThiếu Liên

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

七位隐逸高人,孔子为什么说自己跟他们都不一样?

注Chữ then chốt trong chú giải

“逸,遗逸。民者,无位之称。虞仲,即仲雍,与泰伯同窜荆蛮者。夷逸、朱张,不见经传。少连,东夷人”;“伦,义理之次第也。虑,思虑也。中虑,言有意义合人心”;“隐居独善,合乎道之清。放言自废,合乎道之权”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

孟子“孔子可以仕则仕,可以止则止,可以久则久,可以速则速”,即无可无不可;谢氏“七人隐遁不汙则同,其立心造行则异”;尹氏“七人各守其一节,而孔子则无可无不可,此所以常适其可,而异于逸民之徒也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 九

“云逸民者,逸民者謂民中節行超逸不拘於世者也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 5 tr. 32Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“古今被遗落的人才有伯夷、叔齐、虞仲、夷逸、朱张、柳下惠、…”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“逸民有伯夷、叔齐、虞仲、夷逸、朱张、柳下惠、少连。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》虞仲kháckhá chắc钱不以泰伯弟仲雍定之,疑是后世逸民;朱即仲雍。两家均以无可无不可不是任意,而不固执一出处方式。
杨伯峻《论语译注》虞仲nghĩa chữđã định杨否定即太伯弟仲雍,朱定为仲雍;遗逸、义中伦行中虑与孔无可无不可的层次相同,名单考据不同。
Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vi Tử (thiên 18) 18.8 “逸民”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-zi/8.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube