一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Vi Tử (thiên 18)

Vi Tử (thiên 18) · chương 6长沮桀溺耦而耕

長沮、桀溺耦而耕,孔子過之,使子路問津焉。長沮曰:夫執輿者為誰?子路曰:為孔丘。曰:是魯孔丘與?曰:是也。曰:是知津矣。問於桀溺,桀溺曰:子為誰?曰:為仲由。曰:是魯孔丘之徒與?對曰:然。曰:滔滔者天下皆是也,而誰以易之?且而與其從辟人之士也,豈若從辟世之士哉?耰而不輟。子路行以告。夫子憮然曰:鳥獸不可與同群,吾非斯人之徒與而誰與?天下有道,丘不與易也。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:人只能跟人在一起,不能逃世求洁;正因为天下无道,才要拿道去改它。常有人问“天下都乱了,孔子为什么不像隐士一样躲起来”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

长沮、桀溺一起耕田,孔子经过,派子路询问渡口,长沮得知车上是鲁国孔丘,便说他自会知道渡口,桀溺得知子路是孔门弟子,便说天下都像滔滔洪水,谁能改变,与其跟随避开某些人的人,不如跟随避开整个世道的人,说着仍不停耕作。子路回来转告,孔子怅然说,自己不能与鸟兽同群,不同人群相处还能同谁相处,若天下已有道,自己也就不必去改变它。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Nhân vật

Tử Lộ41 chươngTrường ThưKiệt Nịch

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

天下都乱了,孔子为什么不像隐士一样躲起来?

注Chữ then chốt trong chú giải

“二人,隐者。耦,并耕也。时孔子自楚反乎蔡。津,济渡处”;“知津,言数周流,自知津处”;“滔滔,流而不反之意。以,犹与也。言天下皆乱,将谁与变易之”;“怃然,犹怅然,惜其不喻己意也。言所当与同群者,斯人而已,岂可绝人逃世以为洁哉?天下若已平治,则我无用变易之。正为天下无道,故欲以道易之耳”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

程子“圣人不敢有忘天下之心,故其言如此也”;张子“圣人之仁,不以无道必天下而弃之也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 九

“云長沮桀溺耦而耕者,長沮桀溺二人皆隱士也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 5 tr. 27Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“长沮、桀溺两人一同耕田,孔子在那儿经过,叫子路去问渡口。”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“长沮、桀溺两人作对在田中耕,孔子路过,…”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》耦耕nghĩa chữkhá chắc杨仅估二人做农活、不强定执耒法,朱释并耕;避人避世与孔不与鸟兽同群的分歧同,不可写为孔否定劳动。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同认长沮桀溺为隐者、耦为并耕、津为渡处,孔子不与鸟兽同群故不弃斯人;主张救世不同于二人避世。
Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vi Tử (thiên 18) 18.6 “长沮桀溺耦而耕”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-zi/6.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube