Chương này nói gì
一孔之见:一孔之见:这是丈人批评子路:手脚不劳动,五谷分不清,谁是你老师?另有清人读成丈人说自己,可备一说。常有人问:“四体不勤,五谷不分”,是丈人骂子路,还是说他自己?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
子路掉队,遇见一位用杖挑着竹器的老人,问他见过老师没有,老人责他四肢不劳、五谷不辨,反问谁是老师,随即立杖除草,子路恭敬站着,老人留他住宿,杀鸡做黍饭招待,并让两个儿子出来相见,次日子路把事情告诉孔子,孔子说这是隐者,派他返回去见,老人却已经走了。子路说,不出仕便不能实行应有之义,长幼之礼尚且不能废,君臣之义又怎能废,想洁身却乱了大伦,君子出仕是为行义,道不能施行本来就已知道。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Sách khác
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Tam Tự Kinh 8: Phần nói về lục cốc nối đúng vào câu của ông lão vác giỏ tre: tay chân không siêng thì đến ngũ cốc cũng không phân biệt được.
- Nhân vật
Tử Lộ41 chươngHà Điệu Trượng NhânCon thứ nhất của Hà Điệu Trượng NhânCon thứ hai của Hà Điệu Trượng Nhân
- Tranh luận về cách đọc
- Yikonglu đọc theo “A”. Xem lời bàn của Yikonglu
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
“四体不勤,五谷不分”,是丈人骂子路,还是说他自己?
注Chữ then chốt trong chú giải
“丈人,亦隐者。蓧,竹器。分,辨也。五谷不分,犹言不辨菽麦尔。责其不事农业而从师远游也”;“孔子使子路反见之,盖欲告之以君臣之义。而丈人意子路必将复来,故先去之以灭其迹,亦接舆之意也”;“子路述夫子之意如此”;“仕所以行君臣之义,故虽知道之不行而不可废。然谓之义,则事之可否,身之去就,亦自有不可苟者。是以虽不洁身以乱伦,亦非忘义以徇禄也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
范氏“隐者为高,故往而不返。仕者为通,故溺而不止。不与鸟兽同群,则决性命之情以饕富贵。此二者皆惑也,是以依乎中庸者为难。惟圣人不废君臣之义,而必以其正,所以或出或处而终不离于道也”。朱注又记福州国初写本“路”下有“反子”二字,作子路回来后孔子说的话,“未知是否”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 九
“子路從而後者,孔子先發,子路在後隨從而後至。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | 四体不勤五谷不分所指不同:钱从丈人自言农忙无暇识夫子,不主初遇即斥客;朱作丈人责子路不农随师远游。结语均以仕行义。 | |
| 杨伯峻《论语译注》 | 蓧 | nghĩa chữ | đã định | 杨训除草工具,朱训竹器;四体不勤均为丈人责子路,子路论君臣大伦表孔门义,非丈人自己赞不仕。 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vi Tử (thiên 18) 18.7 “子路遇荷蓧丈人”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-zi/7.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
