一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Quý thị (thiên 16)

Quý thị (thiên 16) · chương 11见善如不及

孔子曰:見善如不及,見不善如探湯。吾見其人矣,吾聞其語矣。隱居以求其志,行義以達其道。吾聞其語矣,未見其人也。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:求其志和达其道是一件事的两头:隐居时守着将来要行的道,出来时把它做出来。今例:乡村老师留山里三十年,退休那年给全县老师讲课:这一课备了三十年。常有人问“见善就追、见恶就躲的人孔子见过,哪种人他只听说过”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说,看见善就像唯恐追不上,见到不善就像伸手碰到滚水,这样的人他见过,这样的话他也听过。隐居以守自己的志向,依义而行以实现自己的道,这样的话他听过,这样的人却没有见到。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

见善就追、见恶就躲的人孔子见过,哪种人他只听说过?

注Chữ then chốt trong chú giải

“真知善恶而诚好恶之,颜、曾、闵、冉之徒,盖能之矣。语,盖古语也”;“求其志,守其所达之道也。达其道,行其所求之志也。盖惟伊尹、太公之流,可以当之。当时若颜子,亦庶乎此。然隐而未见,又不幸而蚤死,故夫子云然”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

无另引。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 八

“云見善如不及者,見有善者當慕而齊之,恒恐己不能相及也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 4 tr. 78Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“看见善良,努力追求,好像赶不上似的;遇见邪恶,使劲避开,…”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“‘看见有善的,自己像来不及般。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngkhá chắc善急从、恶急避,隐存志行义达道;朱推可当者伊尹太公而今未见,杨未增具体人物为经文点名。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以见善急求、见恶速去为诚好恶,隐居守志行义达道须出处一致;钱以伊尹为可参者,朱引古语而不定未见之人为一人。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“真知善恶而诚好恶之……盖古语也;求其志……故夫子云然”Chú của Chu Hytr. 227 tr. 228

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Quý thị (thiên 16) 16.11 “见善如不及”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ji-shi/11.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube