孔子曰:見善如不及,見不善如探湯。吾見其人矣,吾聞其語矣。隱居以求其志,行義以達其道。吾聞其語矣,未見其人也。Chương này nói gì
一孔之见:求其志和达其道是一件事的两头:隐居时守着将来要行的道,出来时把它做出来。今例:乡村老师留山里三十年,退休那年给全县老师讲课:这一课备了三十年。常有人问“见善就追、见恶就躲的人孔子见过,哪种人他只听说过”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说,看见善就像唯恐追不上,见到不善就像伸手碰到滚水,这样的人他见过,这样的话他也听过。隐居以守自己的志向,依义而行以实现自己的道,这样的话他听过,这样的人却没有见到。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
见善就追、见恶就躲的人孔子见过,哪种人他只听说过?
注Chữ then chốt trong chú giải
“真知善恶而诚好恶之,颜、曾、闵、冉之徒,盖能之矣。语,盖古语也”;“求其志,守其所达之道也。达其道,行其所求之志也。盖惟伊尹、太公之流,可以当之。当时若颜子,亦庶乎此。然隐而未见,又不幸而蚤死,故夫子云然”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
无另引。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 八
“云見善如不及者,見有善者當慕而齊之,恒恐己不能相及也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | khá chắc | 善急从、恶急避,隐存志行义达道;朱推可当者伊尹太公而今未见,杨未增具体人物为经文点名。 | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以见善急求、见恶速去为诚好恶,隐居守志行义达道须出处一致;钱以伊尹为可参者,朱引古语而不定未见之人为一人。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “真知善恶而诚好恶之……盖古语也;求其志……故夫子云然” | Chú của Chu Hy | tr. 227 tr. 228 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Quý thị (thiên 16) 16.11 “见善如不及”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/ji-shi/11.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


