子曰:吾之於人也,誰毀誰譽?如有所譽者,其有所試矣。斯民也,三代之所以直道而行也。Chương này nói gì
一孔之见:说坏说过了头是毁,说好说过了头是誉,孔子两样都不做;偶尔夸人,一定先试过。百姓的是非一直在,不能拿私心去歪曲。常有人问“孔子为什么不轻易夸人,也不轻易骂人”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说,我对人,哪里有过分贬损或夸奖,若有所称赞,必是经过检验的;眼前这些百姓,也就是夏商周凭正道治理的百姓,我怎能歪曲他们的是非实情。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
孔子为什么不轻易夸人,也不轻易骂人?
注Chữ then chốt trong chú giải
“毁者,称人之恶而损其真。誉者,扬人之善而过其实。夫子无是也。然或有所誉者,则必尝有以试之,而知其将然矣。圣人善善之速,而无所苟如此。若其恶恶,则已缓矣”;“斯民者,今此之人也。三代,夏、商、周也。直道,无私曲也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
无另引。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 八
“云子曰云云者,孔子言我之於世平等如一,無有憎愛毀譽之心。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | 毁誉 | khác | khá chắc | 钱主于人不加毁、誉须经试且直道自行民间;朱训毁誉为损真过实,孔子无不实毁誉。均不许无据褒贬。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “毁者称人之恶……若其恶恶则已缓矣;斯民者今此之人也……直道无私曲也” | Chú của Chu Hy | tr. 215 |
| “杨氏曰史阙文马借人……悼时之益偷也;愚谓此必有为而言……可知矣;胡氏曰此章义疑不可强解” | 杨氏、朱注、胡氏 | tr. 216 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vệ Linh Công (thiên 15) 15.24 “谁毁谁誉”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-ling-gong/24.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


