子曰:民之於仁也,甚於水火。水火,吾見蹈而死者矣,未見蹈仁而死者也。Chương này nói gì
一孔之见:水火在外,仁在己;没水火伤身,没仁丢心。水火还会害死人,仁从没害死谁,还怕什么不去做。常有人问“仁为什么比水火还要紧”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说,百姓需要仁,比需要水火还紧要;我见过走进水火而死的人,没见过实行仁却因此自陷于死的人。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
仁为什么比水火还要紧?
注Chữ then chốt trong chú giải
“民之于水火,所赖以生,不可一日无。其于仁也亦然。但水火外物,而仁在己。无水火,不过害人之身;而不仁,则失其心。是仁有甚于水火,而尤不可以一日无者也。况水火或有时而杀人,仁则未尝杀人,亦何惮而不为哉”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
李氏“此夫子勉人为仁之语,下章放此”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 八
“甚,猶勝也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以仁比水火更不可缺,蹈仁非致非命之死;杀身成仁有其正当,并不能据此反说仁本害人。 |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vệ Linh Công (thiên 15) 15.34 “民之于仁甚于水火”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-ling-gong/34.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

