子曰:吾嘗終日不食,終夜不寢,以思,無益,不如學也。Chương này nói gì
一孔之见:费尽心思非想出来,不如放低自己去学;孔子拿自己打比方,是“思而不学则殆”的现身说法。今例:学生想一夜没解出的题,第二天课本例题第三行就是,他在草稿旁写:先翻书。常有人问“想了一整夜,为什么不如去学”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说,我曾整天不吃饭、整夜不睡觉,只顾思索,结果没有益处,不如学习。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Sách khác
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Đạo Đức Kinh 20: Lão Tử nói “tuyệt học vô ưu” (dứt bỏ học thì không còn lo), Khổng Tử nói nghĩ suông cả ngày không bằng đi học.
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Đạo Đức Kinh 47: Lão Tử nói “không ra khỏi cửa mà biết thiên hạ” (不出户,知天下), còn Khổng Tử lại nói chỉ nghĩ mà không học thì vô ích.
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
想了一整夜,为什么不如去学?
注Chữ then chốt trong chú giải
“此为思而不学者言之。盖劳心以必求,不如逊志而自得也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
李氏“夫子非思而不学者,特垂语以教人尔”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 八
“勸人學也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以废寝食空思无益不如学,非完全禁思。钱从人生群体与古今经验说明须学于人,朱以思而不学者劳心强求说明。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “此为思而不学者言之……不如逊志而自得也;李氏曰夫子非思而不学者特垂语以教人尔” | 朱注、李氏 | tr. 217 |
| “耕所以谋食……而欲为是以得禄也;尹氏曰君子治其本……为忧乐哉” | 朱注、尹氏 | tr. 217 |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vệ Linh Công (thiên 15) 15.30 “思不如学”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-ling-gong/30.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

