一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Hiến vấn (thiên 14)

Hiến vấn (thiên 14) · chương 24上达下达

子曰:君子上達,小人下達。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:照着理走,一天天往高明处去;由着欲走,一天天往低下处沉。常有人问“君子上达、小人下达,达的是什么”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说,君子向高明处进,小人向卑下处进。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

君子上达、小人下达,达的是什么?

注Chữ then chốt trong chú giải

“君子循天理,故日进乎高明;小人徇人欲,故日究乎污下”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

无另引。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七

“云子曰云云者,識其履道而行之也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 4 tr. 38Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“君子日日长进向上,小人日日沉沦向下。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同主取君子日进高明、小人日趋污下的德性解释;钱并列按社会职位分道器说而不从。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“君子循天理……故日究乎污下”Chú của Chu Hytr. 197
“程子曰为己……;程子曰古之学者为己……丧己;愚按……不昧于所从矣”程子、朱熹按tr. 197 tr. 198

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hiến vấn (thiên 14) 14.24 “上达下达”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-wen/24.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube