子問公叔文子於公明賈曰:信乎,夫子不言、不笑、不取乎?公明賈對曰:以告者過也。夫子時然後言,人不厭其言;樂然後笑,人不厭其笑;義然後取,人不厭其取。子曰:其然,豈其然乎?Chương này nói gì
一孔之见:说话笑取都恰当,人就不觉得他有,传成了不言不笑不取;孔子存疑,又不愿明说人家不对。今例:传说老演员从不收代言费,经纪人说是该收才收,收得大家不觉得。常有人问:别人夸公叔文子不言不笑不取,孔子为什么说“岂其然乎”?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子问公明贾,公叔文子果真不说话、不笑、不取财吗,公明贾说,传话的人说过了,他该说才说、心乐才笑、合义才取,所以人不厌烦;孔子说,真是这样吗,难道真能这样吗?
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Sách khác
- Nhà chú giải dẫnĐạo Đức Kinh 27: Tô Triệt giải câu “thiện ngôn vô hà trích” (lời khéo không tì vết), và câu “thời nhiên hậu ngôn” (đúng lúc rồi mới nói) mà ông dùng xuất phát từ chính chương này.
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
别人夸公叔文子不言不笑不取,孔子为什么说“岂其然乎”?
注Chữ then chốt trong chú giải
“公叔文子,卫大夫公孙拔也”;“厌者,苦其多而恶之之辞。事适其可,则人不厌,而不觉其有是矣”;“文子虽贤,疑未及此。但君子与人为善,不欲正言其非也,故曰:其然?岂其然乎?盖疑之也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
无另引。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七
“云子問云云者,孔子見公明賈,相訪而問公叔文子之事。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以文子非绝不言笑取,而是时言乐笑义取人不厌,告者过誉。孔子仍问岂其然,未全信毫无考验的绝对赞词。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “公叔文子卫大夫公孙拔也……盖疑之也” | Chú của Chu Hy | tr. 192 |
| “防地名……是要君也;范氏曰……不好学也;杨氏曰……诛意之法也” | 朱注、范氏、杨氏 | tr. 192 tr. 193 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hiến vấn (thiên 14) 14.14 “公叔文子”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-wen/14.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


