一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Hiến vấn (thiên 14)

Hiến vấn (thiên 14) · chương 43高宗谅阴

子張曰:書云:高宗諒陰,三年不言。何謂也?子曰:何必高宗,古之人皆然。君薨,百官總己以聽於冢宰三年。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:百官各管本职、听命冢宰,国君才能三年不言而不乱。今例:老厂长回老家守丧一个月,只交代有事找副厂长,车间照常开工,财务照常结账。常有人问“国君守丧三年不说话,国家不会乱吗”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

子张问,书上说高宗居丧三年不言,是什么意思,孔子说,何止高宗,古人都这样,国君死后,百官各守自己的职务,听命于冢宰三年。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Nhân vật

Tử Trương20 chươngThương Cao Tông

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

国君守丧三年不说话,国家不会乱吗?

注Chữ then chốt trong chú giải

“高宗,商王武丁也。谅阴,天子居丧之名,未详其义”;“总己,谓总摄己职。冢宰,大宰也。百官听于冢宰,故君得以三年不言也”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

胡氏“位有贵贱,而生于父母无以异者,故三年之丧,自天子达于庶人”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七

“云子張曰云云者,高宗,殷中興王也,名武丁。”……

bản chụp khắc gỗ tập 4 tr. 46Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“(尚书)上说:‘高宗谅阴,三年不言。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》谅阴字训kháckhá chắc钱取梁闇为居丧庐之形制,朱谓天子居丧之名未详字义。均以丧三年百官听冢宰说明非武丁独有。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“高宗商王武丁也……未详其义;言君薨……三年不言也;胡氏曰……非所忧矣;谢氏曰礼达而分定故民易使”朱注、胡氏、谢氏tr. 203 tr. 204

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hiến vấn (thiên 14) 14.43 “高宗谅阴”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-wen/43.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube