一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Hiến vấn (thiên 14)

Hiến vấn (thiên 14) · chương 39贤者辟世

子曰:賢者辟世,其次辟地,其次辟色,其次辟言。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:四种避按大小排,不分高下,是各人遇到的不同。今例:公司风气坏了,有人回老家种地,有人换城市,有人见老板脸色冷就辞职,有人等当众挨了难听话才走。常有人问“避世、避地、避色、避言,是不是一种比一种差”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说,贤者有避开乱世隐居的,其次是离乱国往治国,再其次是见君上变了脸色便离开,再其次是听到不合的话才离开。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

避世、避地、避色、避言,是不是一种比一种差?

注Chữ then chốt trong chú giải

“辟”读避。“天下无道而隐,若伯夷、太公是也”;“去乱国,适治邦”;“礼貌衰而去”;“有违言而后去也”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

程子“四者虽以大小次第言之,然非有优劣也,所遇不同耳”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七

“云子曰賢者避世者,聖賢者去就順時,若天地閉塞,則賢人使隱高蹈塵外也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 4 tr. 43Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“贤者避去此世。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》kháckhá chắc四避字训相同。钱不据三其次分德性优劣,而分避之深浅;朱所引程子亦说非以优劣言,皆各中其宜。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“天下无道而隐……;去乱国适治邦;礼貌衰而去;有违言而后去也;程子曰……;李氏曰……则凿矣”朱注、程子、李氏tr. 202

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hiến vấn (thiên 14) 14.39 “贤者辟世”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-wen/39.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube