原壤夷俟。子曰:幼而不孫弟,長而無述焉,老而不死,是為賊!以杖叩其脛。Chương này nói gì
一孔之见:原壤是老朋友,又自外于礼法,孔子当面骂他、敲他,正是拿他当自己人。今例:老同学聚会,老朋友脚跷在茶几上,你笑骂一句,拿报纸敲敲他小腿:坐好。常有人问“孔子拿手杖敲老朋友的腿,为什么这么不客气”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
原壤蹲踞着等孔子,孔子说,小时不谦逊敬长,长大没什么可称道,老而不死,真是害人;便用手杖轻敲他的小腿。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
孔子拿手杖敲老朋友的腿,为什么这么不客气?
注Chữ then chốt trong chú giải
“原壤,孔子之故人。母死而歌,盖老氏之流,自放于礼法之外者。夷,蹲踞也。俟,待也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
无另引。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七
“云原壤夷俟者,原壤者,方外之聖人,孔子之朋友,夷,踞也,俟,待也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以原壤夷俟为蹲踞无礼,孔子以杖叩胫责其幼不孝长无可称老不死;钱细辨古坐跪姿,朱补故人自放礼外背景。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “原壤孔子之故人……若使勿蹲踞然” | Chú của Chu Hy | tr. 205 |
| “阙党党名……以宠异之也;礼童子当隅坐随行……非宠而异之也” | Chú của Chu Hy | tr. 205 tr. 206 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hiến vấn (thiên 14) 14.46 “原壤夷俟”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xian-wen/46.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


