子曰:飯疏食飲水,曲肱而枕之,樂亦在其中矣。不義而富且貴,於我如浮雲。Chương này nói gì
一孔按:乐的不是粗饭凉水,是穷到这一步也改不了心里的乐;不义得来的富贵,看作浮云,心里不动。今例:周末出租屋里一碗面、一窗太阳,屋子小,人不憋屈。常有人问“苦日子有什么可乐的”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说:吃粗饭,喝清水,弯起胳膊当枕头,快乐也就在这里面了。用不义的手段得来的富贵,对我来说就像天上的浮云。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “述而五” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
苦日子有什么可乐的?
注Chữ then chốt trong chú giải
“饭”读符晚反,“食”音嗣,“枕”读去声,“乐”音洛。“饭,食之也。疏食,麤饭也。圣人之心,浑然天理,虽处困极,而乐亦无不在焉。其视不义之富贵,如浮云之无有”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“非乐疏食饮水也,虽疏食饮水,不能改其乐也”;“须知所乐者何事”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四
“此明孔子食無求飽也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以疏食为粗饭、不义富贵如浮云,快乐不由贫富而变;不是以贫困本身为乐,钱与朱引程子同旨。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “饭,食之也……漠然无所动于其中也” | Chú của Chu Hy | tr. 97 |
| “程子曰:非乐疏食饮水也……须知所乐者何事” | Trình Di, Chu Hy dẫn | tr. 97 tr. 98 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 饭 | 饭疏食、饭食之也 | fàn |
| 食 | 疏食 | sì |
| 肱 | 曲肱 | gōng |
| 枕 | 而枕之 | zhèn |
| 乐 | 乐亦在其中、所乐者 | lè |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thuật nhi (thiên 7) 7.15 “饭疏食饮水”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/shu-er/15.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


