陳司敗問昭公知禮乎?孔子曰:知禮。孔子退,揖巫馬期而進之,曰:吾聞君子不黨,君子亦黨乎?君取於吳,為同姓,謂之吳孟子。君而知禮,孰不知禮?巫馬期以告。子曰:丘也幸,苟有過,人必知之。Chương này nói gì
一孔按:昭公娶同姓违礼,孔子不能说自己替君隐恶,也不能把娶同姓说成知礼,就把错揽到自己身上,不辩一句。今例:会上有人指出报告的错,女主管不解释,站起来说这个错算她的。常有人问“孔子被人挑了错,怎么回应”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
陈国的司败官问:你们的昭公算得上知礼吗?孔子答:算得上。孔子出去后,司败向巫马期拱手,请他上前,说:我听说君子不护短,难道君子也护着自家人吗?昭公娶了吴国女子,同是姬姓,就改称她吴孟子。这样的国君都算知礼,还有谁不知礼?巫马期把这番话告诉孔子。孔子说:我孔丘有福气,一有过错,别人总能看出来。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “述而九” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Câu lặp ở chỗ khác
- Luận Ngữ 3.22 管仲之器小哉!或曰:管仲儉乎……
- Luận Ngữ 19.21 子貢曰:君子之過也,如日月之……
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
孔子被人挑了错,怎么回应?
注Chữ then chốt trong chú giải
“取”读七住反,即娶。“司败,官名,即司寇也。昭公,鲁君,名裯。习于威仪之节,当时以为知礼”;“孔子不可自谓讳君之恶,又不可以娶同姓为知礼,故受以为过而不辞”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
吴氏“鲁盖夫子父母之国,昭公,鲁之先君也……然其受以为过也,亦不正言其所以过,初若不知孟子之事者,可以为万世之法矣”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四
“云陳司敗問昭公知禮乎者,昭公,魯君也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以为鲁君讳而未直斥同姓婚、又不拒受人规过。钱与朱对党、同姓吴女称孟子之避讳基本相同。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “陈,国名……孔子答之如此/取,七住反……使若宋女子姓者然” | Chú của Chu Hy | tr. 103 |
| “孔子不可自谓讳君之恶……故受以为过而不辞” | Chú của Chu Hy | tr. 103 |
| “吴氏曰:鲁盖夫子父母之国……可以为万世之法矣” | Ngô Vực, Chu Hy dẫn | tr. 103 tr. 104 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 败 | 陈司败、司败 | bài |
| 揖 | 揖巫马期 | yī |
| 巫马 | 巫马期 | wū mǎ |
| 党 | 不党、亦党、有党 | dǎng |
| 取 | 君取于吴 | qù |
| 为 | 为同姓、以为知礼、受以为过 | wéi |
| 孰 | 孰不知礼 | shú |
| 丘 | 丘也幸 | qiū |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thuật nhi (thiên 7) 7.30 “陈司败问昭公知礼乎”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/shu-er/30.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


