子曰:若聖與仁,則吾豈敢?抑為之不厭,誨人不倦,則可謂云爾已矣。公西華曰:正唯弟子不能學也。Chương này nói gì
一孔按:圣与仁不敢当,只认做起来不厌、教人不倦;可这份不厌不倦,心里没有那份德做不到,所以公西华说弟子学不来。今例:老教授最后一课被叫大师,他摆手说只是教了四十年没厌烦。常有人问“孔子不敢认圣与仁,那他认什么”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说:要说圣和仁,我哪里敢当?不过是朝着它去做而不厌倦,教导别人而不知疲倦,只可以这样说罢了。公西华说:这正是我们学生学不来的地方。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “述而十” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Câu lặp ở chỗ khác
- Luận Ngữ 7.2 默而識之,學而不厭,誨人不倦……
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
孔子不敢认圣与仁,那他认什么?
注Chữ then chốt trong chú giải
“圣者,大而化之;仁,则心德之全而人道之备也”;“然不厌不倦,非己有之则不能,所以弟子不能学也”。底本 7.33=通行 7.34。
说Các nhà chú giải khác nói gì
晁氏“苟辞之而已焉,则无以进天下之材,率天下之善,将使圣与仁为虚器,而人终莫能至矣。故夫子虽不居仁圣,而必以为之不厌、诲人不倦自处也”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四
“孔子雖不受仁聖之目,而以此二事自許也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | 皆以圣仁为孔子不敢当、为学诲人不厌倦反显真有其道。钱将圣智古通称举出,朱以大而化之训圣、仁为心德全。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “此亦夫子之谦辞也……所以弟子不能学也” | Chú của Chu Hy | tr. 104 tr. 105 |
| “晁氏曰:当时有称夫子圣且仁者……其亦深知夫子之意矣” | 朱注引晁氏 | tr. 105 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 与 | 圣与仁 | yǔ |
| 抑 | 抑为之、抑非 | yì |
| 为 | 为之不厌、为仁圣之道 | wéi |
| 厌 | 不厌 | yàn |
| 云 | 云尔 | yún |
| 唯 | 正唯 | wéi |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thuật nhi (thiên 7) 7.33 “若圣与仁,则吾岂敢”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/shu-er/33.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


