Qué dice este capítulo
一孔之见:尧传舜的一个“中”字,汤、武有罪归己的话,再加几条治民的要领,放在全书末尾,是说圣学一路传下来的就是这些。常有人问“《论语》最后一篇,为什么抄了尧、舜、汤、武的话”,上面是一孔录的回答。
白Chino moderno
尧把帝位传给舜,嘱他诚守中道,百姓若陷困穷,天赐之位便会永远断绝,舜后来也这样告诫禹;汤以黑色牡牛告祭上帝,说有罪不敢赦免,贤臣不敢掩没,上帝自会察知,自己有罪不要牵连天下,天下有罪由自己承担,周朝大加赏赐,使善人富足,又说至亲不如仁人、百姓有过由自己一人负责。谨慎校正衡器量器,审定法制,恢复废置官职,四方政事便能推行,恢复被灭的国、延续断绝的世系、举用遗逸之人,天下百姓便归心,所重的是百姓、粮食、丧礼、祭祀,宽厚可得众,守信可得民任,勤敏可成事,公正可使人喜悦。
Versión en chino moderno según la lectura de Yikonglu.
看Ver este capítulo
Conexiones
- La misma frase en otro lugar
- Analectas 17.6 子張問仁於孔子。孔子曰:能行……
- Otros libros
- Citado por los comentaristasDaodejing 29: La nota del emperador Xuanzong de Tang usa «la sucesión celeste recae en tu persona», palabras de Yao al ceder el trono a Shun.
- Citado por los comentaristasTao Te Ching 78: Lü Huiqing explica «quien carga con la inmundicia del estado es señor de los altares» (受国之垢,是谓社稷主) citando las palabras de Tang: «si los pueblos de las diez mil regiones tienen culpa, la culpa recae en mi persona»…
- Citado por los comentaristasTao Te Ching 80: Jiao Hong recoge el comentario de Wang Pang: las Analectas y el Mencio terminan elogiando a Yao, Shun, Yu y Tang; Laozi cierra con este capítulo con la misma intención.
- Personas
Yao4 capítulosShun7 capítulosYu4 capítulosRey Wu de Zhou3 capítulosTang de Shang2 capítulos
Mapa de relaciones de todo el libro · Las Analectas, edición reconstruida con IA (PDF)
Lectura detenida y comprobación
Para quien quiera leer a fondo o comprobar: palabras clave del comentario, otros comentaristas, variantes, los comentarios con sus propias palabras y las páginas de la edición, pronunciación y erratas. Toque un título para abrirlo.
常La lectura habitual
《论语》最后一篇,为什么抄了尧、舜、汤、武的话?
注Palabras clave del comentario
“此尧命舜,而禅以帝位之辞。咨,嗟叹声。历数,帝王相继之次第,犹岁时气节之先后也。允,信也。中者,无过不及之名。四海之人困穷,则君禄亦永绝矣,戒之也”;“此引商书汤诰之辞。盖汤既放桀而告诸侯也。与书文大同小异。曰上当有汤字”;“又言君有罪,非民所致;民有罪,实君所为。见其厚于责己,薄于责人之意”;“此以下述武王事”;“此周书泰誓之辞”;“兴灭继绝,谓封黄帝尧舜夏商之后。举逸民,谓释箕子之囚,复商容之位。三者皆人心之所欲也”;“此于武王之事无所见”,恐是泛说帝王之道。
说Lo que dicen otros comentaristas
杨氏“论语之书,皆圣人微言,而其徒传守之,以明斯道者也。故于终篇,具载尧舜咨命之言,汤武誓师之意,与夫施诸政事者。以明圣学之所传者,一于是而已。所以著明二十篇之大旨也”;孔氏“周,至也。言纣至亲虽多,不如周家之多仁人”;《书·武成》“重民五教,惟食丧祭”。
家Otros comentarios
Nuestro texto base es el comentario de Zhu Xi (arriba). Aquí van otros comentarios en paralelo: de los antiguos, la primera frase del subcomentario y un enlace a la xilografía; de los modernos, una sola frase de traducción citada brevemente. Las notas «frente a Zhu Xi» son de Yikonglu.
皇侃《论语义疏》dinastía Liang · ed. japonesa de 1750 · juan 十
“云堯曰者,古聖天子所言也。”……
Frente a Zhu Xi
| Comentario | Punto | Relación | Certeza | Nota |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | difiere | dudoso | 杨明章有脱漏分段译注,朱也称追述书语并议简缺;历数传位、罪责自任与宽信敏公同,不把各段当一次连续同人讲话。 | |
| 钱穆《论语新解》 | igual | dudoso | 同汇尧舜禹汤周的政道与民事为末篇主题。钱从编集层与伪古文尚书辨来源、强留难考处;朱多以传世尚书互证。比较须分文本互见与先后真伪。 |
Yikonglu, Analectas 尧曰第二十 20.1 «尧曰咨尔舜», https://yikonglu.com/es/lunyu/yao-yue/1.html, versión del 2026-11-16.Última revisión: 2026-11-16. Los cambios se registran en lapágina de erratas.
¿Un error en este capítulo? Escríbanos; una vez comprobado, entra en la fe de erratas con su nombre de usuario: 
