一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Hương đảng (thiên 10)

Hương đảng (thiên 10) · chương 16升车

升車,必正立執綏。車中,不內顧,不疾言,不親指。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:上车站直拉稳,车上不回头、不大声急说、不指指点点;失了仪容事小,惑乱路人事大,庄重处处都在。今例:她开着车,后座孩子喊她看窗外,她眼睛不离路,只说到了再看。常有人问“坐个车,为什么这么多规矩”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子上车,一定先站端正,再拉着扶绳上去。在车上,不回头张望,不高声急语,不用手指指点点。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

坐个车,为什么这么多规矩?

注Chữ then chốt trong chú giải

“绥”读随。“绥,挽以上车之索也”;“内顾,回视也。礼曰:顾不过毂。三者皆失容,且惑人”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

范氏“正立执绥,则心体无不正,而诚意肃恭矣。盖君子庄敬无所不在,升车则见于此也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五

“云升車必正立執綏者,謂孔子升車時,則正立而執綏。”……

bản chụp khắc gỗ tập 3 tr. 38Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“升车时,必正立着,两手把执那绳子才上去。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以绥为上车挽索、正立执绥,车中不回顾急言亲指以免失容惑人;钱另列亲字疑妄之说而未改正文。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“绥,挽以上车之索也;范氏曰……升车则见于此也”朱注、朱注引范氏tr. 139
“内顾,回视也……记孔子升车之容”Chú của Chu Hytr. 140

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
绥执绥suí

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hương đảng (thiên 10) 10.16 “升车”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xiang-dang/16.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube