色斯舉矣,翔而後集。曰:山梁雌雉,時哉時哉!子路共之,三嗅而作。Chương này nói gì
一孔按:鸟见人脸色不善就飞,盘旋看清了才落,人择处也该这样;后半句朱熹自己说有缺文,三种讲法都录下,不硬讲。今例:公园里一只白鹭落在栏杆上,有人举起手机,它飞到远一点的树枝上,回头看了看。常有人问:一只野鸡,孔子为什么叹“时哉”?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
鸟见人神色不对,便飞起来,在空中盘旋察看,然后才落下停住。孔子说:山脊上那只雌野鸡,懂得时宜啊!懂得时宜啊!子路向它拱手,它振了几下翅膀,飞走了。(朱熹认为这一章末尾文字有缺漏,不宜勉强解说。)
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “乡党四” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
一只野鸡,孔子为什么叹“时哉”?
注Chữ then chốt trong chú giải
“言鸟见人之颜色不善,则飞去,回翔审视而后下止。人之见几而作,审择所处,亦当如此。然此上下,必有阙文矣”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
邢氏“时哉,言雉之饮啄得其时。子路不达,以为时物而共具之。孔子不食,三嗅其气而起”;晁氏“石经嗅作戛,谓雉鸣也”;刘聘君“嗅当作狊……张两翅也”。朱熹按“如后两说,则共字当为拱执之意。然此必有阙文,不可强为之说。姑记所闻,以俟知者”。三说并列,不替朱熹下结论。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“云色斯舉矣者,謂孔子在鄉黨處,觀人顏色而舉動也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | chưa chắc | 钱具体取雉见色飞、子路拱手使雉三惊视再飞,以见几知时释之;朱兼存供雉、戛鸣、狊张翅等说,并明有阙文不可强说。钱亦承认异解多,不作已证现场。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “言鸟见人之颜色不善……必有阙文矣” | Chú của Chu Hy | tr. 140 |
| “邢氏曰……三嗅其气而起;晁氏曰……谓雉鸣也;刘聘君曰……见尔雅” | 朱注引邢氏、晁氏、刘聘君 | tr. 140 |
| “愚按……以俟知者” | Chú của Chu Hy | tr. 140 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 共 | 子路共之 | gòng |
| 嗅 | 三嗅 | xiù |
| 雉 | 雌雉 | zhì |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hương đảng (thiên 10) 10.17 “山梁雌雉”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xiang-dang/17.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

