朝,與下大夫言,侃侃如也;與上大夫言,誾誾如也。君在,踧踖如也,與與如也。Chương này nói gì
一孔按:对下大夫直来直去,对上大夫和颜悦色却照样把不同意见说出来,国君在场时恭敬里不失分寸;对上对下有别,说真话这一条不变。常有人问“对不同的人,说话的样子为什么不一样”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
上朝时,孔子同下大夫说话,刚直从容;同上大夫说话,和颜悦色而又敢于直言。国君在场时,他恭敬而略带不安,举止又安详得体。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “乡党一” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
对不同的人,说话的样子为什么不一样?
注Chữ then chốt trong chú giải
“侃”读砍,“誾”读银,“踧踖”读促籍,“与与”读鱼鱼。“此君未视朝时也”;引许氏《说文》“侃侃,刚直也;誾誾,和悦而诤也”;“踧踖,恭敬不宁之貌。与与,威仪中适之貌”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
张子“与与,不忘向君也”,朱熹说“亦通”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“朝,孔子與之言宜用和樂相接。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | 侃侃与訚訚重心有别:钱以和乐、中正有诤分释;朱引说文以刚直、和悦而诤分释。均以君在恭敬且威仪中适为旨。 | |
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | 下大夫前和乐直言、上大夫前恭敬、君前谨敬;朱以刚直、和悦而诤分侃侃訚訚,非一味畏缩。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “此君未视朝时也……和悦而诤也” | 朱注(引《王制》、许氏《说文》) | tr. 131 |
| “君在,视朝也……张子曰:与与,不忘向君也。亦通……事上接下之不同也” | 朱注、朱注引张子 | tr. 131 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 朝 | 宗庙朝廷、朝、视朝、在朝 | cháo |
| 侃 | 侃侃如也 | kǎn |
| 誾 | 誾誾如也 | yín |
| 踧踖 | 踧踖如也 | cù jí |
| 与 | 与与如也 | yú |
| 与 | 与下大夫言、与上大夫言、所与立 | yǔ |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Hương đảng (thiên 10) 10.2 “侃侃誾誾”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/xiang-dang/2.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

