子張問於孔子曰:何如斯可以從政矣?子曰:尊五美,屏四惡,斯可以從政矣。子張曰:何謂五美?子曰:君子惠而不費,勞而不怨,欲而不貪,泰而不驕,威而不猛。子張曰:何謂惠而不費?子曰:因民之所利而利之,斯不亦惠而不費乎?擇可勞而勞之,又誰怨?欲仁而得仁,又焉貪?君子無眾寡,無小大,無敢慢,斯不亦泰而不驕乎?君子正其衣冠,尊其瞻視,儼然人望而畏之,斯不亦威而不猛乎?子張曰:何謂四惡?子曰:不教而殺,謂之虐。不戒視成,謂之暴。慢令致期,謂之賊。猶之與人也,出納之吝;謂之有司。Chương này nói gì
一孔之见:五美是给好处不破费、使唤人不招怨、有欲不贪、安泰不骄、有威不凶;四恶里最后一条,是该给的给得扭捏,像项羽印都刻好了还舍不得给。常有人问:“尊五美,屏四恶”,孔子给从政的人开了什么清单?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
子张问怎样才能从政,孔子说要尊行五美、除去四恶,五美是施惠而不耗费、使民劳而不招怨、有所欲而不贪、安舒而不傲慢、有威仪而不凶猛,顺民本来的利益使他们得利就是施惠不费,选择合宜的劳动使民劳便无怨,求仁而得仁便不是贪,不论人多人少、势大势小都不轻慢便是安舒不骄,端正衣冠、严肃目光,使人望而敬畏便是有威不猛。四恶是不先教导便杀人,叫虐,不先告诫便责成,叫暴,起初怠慢下令却逼人按期完成,叫贼,同样是把东西给人,却吝啬地不肯爽快付出,叫小吏式的作风。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Cùng hỏi, khác đáp
Hỏi về chính sự: 10 lần trong sách. Mỗi lần một người hỏi, mỗi lần một câu trả lời khác:
- 12.7 Tử Cống: Đủ lương thực, đủ binh lực, dân tin theo
- 12.11 Tề Cảnh Công: Vua ra vua, tôi ra tôi, cha ra cha, con ra con
- 12.14 Tử Trương: Ở chức thì không lơi lả, thi hành thì hết lòng
- 12.17 Quý Khang Tử: Chính sự là ngay chính
- 12.19 Quý Khang Tử: Ông làm chính sự, cần gì phải giết?
- 13.1 Tử Lộ: Mình làm gương đi trước, mình chịu khó nhọc vì dân
- 13.2 Trọng Cung: Giao việc cho các quan trước, tha lỗi nhỏ, cất nhắc người hiền tài
- 13.16 Diệp Công: Người gần vui lòng, người xa tìm đến
- 13.17 Tử Hạ: Đừng mong nhanh, đừng ham lợi nhỏ
- 20.2 Tử Trương: Tôn trọng năm điều tốt, gạt bỏ bốn điều xấu
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
“尊五美,屏四恶”,孔子给从政的人开了什么清单?
注Chữ then chốt trong chú giải
“虐,谓残酷不仁。暴,谓卒遽无渐。致期,刻期也。贼者,切害之意。缓于前而急于后,以误其民,而必刑之,是贼害之也”;“犹之,犹言均之也。均之以物与人,而于其出纳之际,乃或吝而不果。则是有司之事,而非为政之体。所与虽多,人亦不怀其惠矣。项羽使人,有功当封,刻印刓,忍弗能予,卒以取败,亦其验也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
尹氏“告问政者多矣,未有如此之备者也。故记之以继帝王之治,则夫子之为政可知也”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 十
“此章第二,明孔子同於堯舜諸聖為政之義也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | 五美四恶具体字训大致相同,惠不费在因民所利、欲不贪在欲仁、慢令致期为先慢后急害民。钱另辨编入篇次不能定,朱专就政德释义。 | |
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | 惠不费、劳不怨等五美及虐暴贼有司四恶;出纳杨取偏义出,朱训出纳财物,吝予之戒一致而字训不尽同。 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Nghiêu viết (thiên 20) 20.2 “子张问从政”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/yao-yue/2.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
