仲弓為季氏宰,問政。子曰:先有司,赦小過,舉賢才。曰:焉知賢才而舉之?曰:舉爾所知。爾所不知,人其舍諸?Chương này nói gì
一孔之见:事先交给各职,小错放过,有德有能的提上来;不认识的人,底下自会推上来,用心公私定大小。今例:新经理第一周把事分到人头,迟到一回不追,能干的赶紧提。常有人问“新官上任不认识可用的人,孔子教仲弓怎么办”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
仲弓做季氏家宰,问政,孔子说,先让各职官员做各自的事,宽免小过,举用贤能;仲弓问怎样知道贤能而举用,孔子说,先举用你所知道的,你不知道的,别人难道会把他们丢下吗?
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Cùng hỏi, khác đáp
Hỏi về chính sự: 10 lần trong sách. Mỗi lần một người hỏi, mỗi lần một câu trả lời khác:
- 12.7 Tử Cống: Đủ lương thực, đủ binh lực, dân tin theo
- 12.11 Tề Cảnh Công: Vua ra vua, tôi ra tôi, cha ra cha, con ra con
- 12.14 Tử Trương: Ở chức thì không lơi lả, thi hành thì hết lòng
- 12.17 Quý Khang Tử: Chính sự là ngay chính
- 12.19 Quý Khang Tử: Ông làm chính sự, cần gì phải giết?
- 13.1 Tử Lộ: Mình làm gương đi trước, mình chịu khó nhọc vì dân
- 13.2 Trọng Cung: Giao việc cho các quan trước, tha lỗi nhỏ, cất nhắc người hiền tài
- 13.16 Diệp Công: Người gần vui lòng, người xa tìm đến
- 13.17 Tử Hạ: Đừng mong nhanh, đừng ham lợi nhỏ
- 20.2 Tử Trương: Tôn trọng năm điều tốt, gạt bỏ bốn điều xấu
- Sách khác
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Đạo Đức Kinh 3: Khổng Tử chủ trương “cử hiền tài” (cất nhắc người hiền tài), Lão Tử lại nói “bất thượng hiền”. Về việc dùng người, hai nhà hoàn toàn trái ngược.
- Nhân vật
- Dị văn
- Bản gốc chép “曰举尔所知”, bản thông hành chép “子曰举尔所知”
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
新官上任不认识可用的人,孔子教仲弓怎么办?
注Chữ then chốt trong chú giải
“舍”读上声。“有司,众职也”;“事必先之于彼,而后考其成功,则己不劳而事毕举矣”;“大者于事或有所害,不得不惩;小者赦之,则刑不滥而人心悦矣”;“贤,有德者。才,有能者”;“仲弓虑无以尽知一时之贤才,故孔子告之以此”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“推此义,则一心可以兴邦,一心可以丧邦,只在公私之间尔”。
异Dị văn
Chỗ bản gốc khác với bản thông hành; nguyên văn theo bản gốc.
| Bản gốc | Bản thông hành | Ghi chú |
|---|---|---|
| 曰举尔所知 | 子曰举尔所知 | 底本PDF173问答接曰;杨本13.2加子 |
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七
“云仲弓為季氏宰問政者,仲弓將往費為季氏采邑之宰,故先諮問孔子,求為政之法也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | khác | đã định | 先有司杨为给工作人员带头,朱为事务先交有司后考成;赦小过举才同,不是总管包揽百务。 | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以先让有司各任职、再考其功而勿事事亲为,赦小过、举贤才配合;钱不取先择有司之添字解。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “有司众职也……而政益修矣;仲弓虑无以尽知……故孔子告之以此” | Chú của Chu Hy | tr. 173 |
| “程子曰人各亲其亲……只在公私之间尔;范氏曰不先有司……况天下乎” | 朱注引程子、范氏 | tr. 174 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử Lộ (thiên 13) 13.2 “仲弓为季氏宰”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-lu/2.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


