Chương này nói gì
一孔之见:恭在外表,敬在心里,忠在待人;没人看着的地方也守住,才算真有。今例:被派到国外工地,没人认识也没人管,工服照样穿整齐,活照样一道道验,答应工友的事照样办。常有人问“恭、敬、忠三样,孔子为什么说到了夷狄也不能丢”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
樊迟问仁,孔子说,平常居处恭谨,办事敬慎,待人尽心,即使到了夷狄之地,也不可放弃。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Cùng hỏi, khác đáp
Hỏi về nhân: 8 lần trong sách. Mỗi lần một người hỏi, mỗi lần một câu trả lời khác:
- 6.20 Phàn Trì: Người nhân trước lo việc khó, sau mới nghĩ đến điều thu được
- 12.1 Nhan Uyên: Khắc chế bản thân, trở về với lễ, ấy là nhân
- 12.2 Trọng Cung: Điều mình không muốn, chớ làm cho người
- 12.3 Tư Mã Ngưu: Người nhân thì lời nói dè dặt, khó nói ra
- 12.22 Phàn Trì: Yêu người
- 13.19 Phàn Trì: Ở nhà thì cung kính, làm việc thì nghiêm cẩn, đối với người thì hết lòng
- 15.9 Tử Cống: Thờ người hiền trong hàng đại phu, kết bạn với người nhân trong hàng sĩ
- 17.6 Tử Trương: Cung kính, khoan dung, thành tín, mẫn cán, ban ơn
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
恭、敬、忠三样,孔子为什么说到了夷狄也不能丢?
注Chữ then chốt trong chú giải
“恭主容,敬主事。恭见于外,敬主乎中。之夷狄不可弃,勉其固守而勿失也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“此是彻上彻下语。圣人初无二语也”;胡氏“樊迟问仁者三:此最先,先难次之,爱人其最后乎”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 七
“云樊遲問仁者,問孔子行仁之道也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | 居恭执敬与人忠,至夷狄亦不弃;之为到,不是指代夷狄的它。 | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以居处恭、执事敬、待人忠为仁的实事,虽夷狄不可弃;钱以独居不惰释居处,朱以恭主容敬主事分内外。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “恭主容敬主事……勉其固守而勿失也;程子曰此是彻上彻下语……笃恭而天下平矣;胡氏曰樊迟问仁者三……爱人其最后乎” | 朱注、程子、胡氏 | tr. 182 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử Lộ (thiên 13) 13.19 “樊迟问仁”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-lu/19.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


