仲弓問仁。子曰:出門如見大賓,使民如承大祭。己所不欲,勿施於人。在邦無怨,在家無怨。仲弓曰:雍雖不敏,請事斯語矣。Chương này nói gì
一孔之见:对自己用敬,对别人用恕,私心就没处放;里外没人怨,是拿来自己对账的。今例:老主管教新主管带人:派活当成请人帮忙;你讨厌半夜被叫起来改东西,就别半夜叫人。常有人问:同是问仁,孔子对仲弓为什么讲“己所不欲,勿施于人”?上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
仲弓问仁,孔子说,出门待人如接见贵宾,役使百姓如承办大祭,自己不愿承受的,不施加给别人,仕于诸侯或卿大夫之家都不招怨恨;仲弓说,我虽不聪敏,请让我照这些话去做。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này nối với
- Cùng hỏi, khác đáp
Hỏi về nhân: 8 lần trong sách. Mỗi lần một người hỏi, mỗi lần một câu trả lời khác:
- 6.20 Phàn Trì: Người nhân trước lo việc khó, sau mới nghĩ đến điều thu được
- 12.1 Nhan Uyên: Khắc chế bản thân, trở về với lễ, ấy là nhân
- 12.2 Trọng Cung: Điều mình không muốn, chớ làm cho người
- 12.3 Tư Mã Ngưu: Người nhân thì lời nói dè dặt, khó nói ra
- 12.22 Phàn Trì: Yêu người
- 13.19 Phàn Trì: Ở nhà thì cung kính, làm việc thì nghiêm cẩn, đối với người thì hết lòng
- 15.9 Tử Cống: Thờ người hiền trong hàng đại phu, kết bạn với người nhân trong hàng sĩ
- 17.6 Tử Trương: Cung kính, khoan dung, thành tín, mẫn cán, ban ơn
- Câu lặp ở chỗ khác
- Luận Ngữ 12.1 顏淵問仁。子曰:克己復禮為仁……
- Luận Ngữ 15.23 子貢問曰:有一言而可以終身行……
- Sách khác
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Đạo Đức Kinh 15: “Nghiễm hề kỳ nhược khách” (nghiêm trang như người đi làm khách). Khổng Tử nói ra khỏi cửa phải như gặp khách quý.
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
同是问仁,孔子对仲弓为什么讲“己所不欲,勿施于人”?
注Chữ then chốt trong chú giải
“敬以持己,恕以及物,则私意无所容而心德全矣。内外无怨,亦以其效言之,使以自考也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“孔子言仁,只说出门如见大宾,使民如承大祭。看其气象,便须心广体胖,动容周旋中礼。唯谨独,便是守之之法”;朱熹“克己复礼,乾道也。主敬行恕,坤道也”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 六
“亦答仁道也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 在家 | nghĩa chữ | đã định | 杨反对专拘仕大夫家,朱释内外无怨未在本注强定大夫采邑;己不欲勿施及敬恕的基本义相合。 |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以敬持己、恕待人说明仁,出门使民如宾祭不敢慢;在邦家无怨可验其效,非只求外观有仪。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “敬以持己……使以自考也” | Chú của Chu Hy | tr. 158 |
| “程子曰孔子言仁……非因出门使民然后有此敬也” | Trình Di, Chu Hy dẫn | tr. 158 |
| “愚按克己复礼乾道也……亦将无己之可克矣” | 朱注(愚按) | tr. 158 |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Nhan Uyên (thiên 12) 12.2 “仲弓问仁”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/yan-yuan/2.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

