一孔录

Versión en español: la interfaz y las notas de Yikonglu están traducidas; las citas de los comentaristas se mantienen en chino. La página en chino es la que vale.

论语

Libros › Las Analectas de Confucio › 季氏第十六

季氏第十六 · capítulo 1季氏将伐颛臾

季氏將伐顓臾。冉有、季路見於孔子曰:季氏將有事於顓臾。孔子曰:求!無乃爾是過與?夫顓臾,昔者先王以為東蒙主,且在邦域之中矣,是社稷之臣也。何以伐為?冉有曰:夫子欲之,吾二臣者皆不欲也。孔子曰:求!周任有言曰:陳力就列,不能者止。危而不持,顛而不扶,則將焉用彼相矣?且爾言過矣。虎兕出於柙,龜玉毀於櫝中,是誰之過與?冉有曰:今夫顓臾,固而近於費。今不取,後世必為子孫憂。孔子曰:求!君子疾夫舍曰欲之,而必為之辭。丘也聞有國有家者,不患寡而患不均,不患貧而患不安。蓋均無貧,和無寡,安無傾。夫如是,故遠人不服,則修文德以來之。既來之,則安之。今由與求也,相夫子,遠人不服而不能來也;邦分崩離析而不能守也。而謀動干戈於邦內。吾恐季孫之憂,不在顓臾,而在蕭牆之內也。
Texto y comentario tomados de Zhu Xi, Lunyu jizhu (impresión Sibu beiyao).

Qué dice este capítulo

一孔之见:一孔之见:“均”不是平均,是各得其分。居其位不去,季氏的恶自己也要担。今例:老板想盘隔壁铺面,合伙人为分红半年不说话,管账大姐说:麻烦恐怕不在隔壁。常有人问:不担心少,担心不均,“均”是人人一样多吗?上面是一孔录的回答。

白Chino moderno

季氏准备攻打颛臾,冉有和子路把这件事告诉孔子;孔子责问冉有,说颛臾本受先王之命主持东蒙山的祭祀,又在鲁国境内,是鲁国公室的臣属,何必攻打,冉有却说是季孙想打,他们两人并不赞成,孔子便引周任“能尽职便居位,不能便退下”的话,指出见人危险不扶持、跌倒不搀助,这样的助手无用,正如虎兕逃出笼子、龟甲玉器毁在匣中,守护者不能推卸过错。冉有又以颛臾城坚、离费邑近,恐后世成患为理由,孔子批评想要夺取却替它编借口,说治国治家应忧分配不均、人心不安,均平便不至贫困,和睦便不嫌人少,安定便不致倾覆,远方人不归服应修明文德招徕、来了便使其安居,而由与求如今辅佐季孙,既招不来远人、又保不住分裂的国家,反在国内发动战争,他担忧季孙真正的祸患在家内而不在颛臾。

Versión en chino moderno según la lectura de Yikonglu.

看Ver este capítulo

Conexiones

Otros libros
  • Lectura paralela (Yikonglu)Clásico de los tres caracteres 27: El desastre suele nacer cerca: los Ming cayeron por los eunucos, justo dentro de los muros de palacio.
  • Lectura paralela (Yikonglu)Tao Te Ching 46: «No hay desgracia mayor que no saber contentarse» (祸莫大于不知足): Confucio dice que al gobernar un estado no preocupa la escasez, sino la desigualdad.
  • Lectura paralela (Yikonglu)Tao Te Ching 61: «Si el gran estado se pone por debajo del pequeño, se gana al pequeño» (大国以下小国,则取小国); Confucio dice que, si los lejanos no se someten, se cultiva la virtud civil para atraerlos.
  • Lectura paralela (Yikonglu)Tao Te Ching 77: «El Dao del cielo quita a lo que sobra y completa lo que falta» (天之道,损有余而补不足); Confucio dice que no preocupa la escasez, sino la desigualdad.
Personas

Zilu41 capítulosClan Ji7 capítulosRan You16 capítulosZhou Ren

Lectura discutida

Mapa de relaciones de todo el libro · Las Analectas, edición reconstruida con IA (PDF)

Lectura detenida y comprobación

Para quien quiera leer a fondo o comprobar: palabras clave del comentario, otros comentaristas, variantes, los comentarios con sus propias palabras y las páginas de la edición, pronunciación y erratas. Toque un título para abrirlo.

常La lectura habitual

不担心少,担心不均,“均”是人人一样多吗?

注Palabras clave del comentario

“颛臾,国名。鲁附庸也”;“冉求为季氏聚敛,尤用事。故夫子独责之”;“是时四分鲁国,季氏取其二,孟孙、叔孙各有其一。独附庸之国尚为公臣,季氏又欲取以自益”;“一言尽其曲折如此,非圣人不能也”;“夫子,指季孙。冉有实与谋,以夫子非之,故归咎于季氏”;“言二子不欲则当谏,谏而不听,则当去也”;“明二子居其位而不去,则季氏之恶,己不得不任其责也”;“此则冉求之饰辞,然亦可见其实与季氏之谋矣”;“寡,谓民少。贫,谓财乏。均,谓各得其分。安,谓上下相安”;“是时季氏据国,而鲁公无民,则不均矣。君弱臣强,互生嫌隙,则不安矣”;“内治修,然后远人服。有不服,则修德以来之,亦不当勤兵于远”;“萧墙,屏也。言不均不和,内变将作”。

说Lo que dicen otros comentaristas

谢氏“夫子所以深罪之,为其瘠鲁以肥三家也”;洪氏疑伐颛臾一事不见经传,或因孔子这番话而止。清人校:照下文“均无贫,和无寡”,原句“寡”“贫”二字或当互换,作不患贫而患不均、不患寡而患不安。

家Otros comentarios

Nuestro texto base es el comentario de Zhu Xi (arriba). Aquí van otros comentarios en paralelo: de los antiguos, la primera frase del subcomentario y un enlace a la xilografía; de los modernos, una sola frase de traducción citada brevemente. Las notas «frente a Zhu Xi» son de Yikonglu.

皇侃《论语义疏》dinastía Liang · ed. japonesa de 1750 · juan 八

“此章明季氏專征濫伐之惡也。”……

xilografía vol. 4 p. 68Sobre esta edición

杨伯峻《论语译注》Zhonghua · moderno, cita breve

“季氏准备对颛臾使用兵力。”

Sobre esta edición

钱穆《论语新解》moderno, cita breve

“季氏将向颛臾用兵了。”

Sobre esta edición

Frente a Zhu Xi

ComentarioPuntoRelaciónCertezaNota
钱穆《论语新解》difierebastante firme陈力就列钱重先度己能而任位,朱重布陈才力以居职;两家均责季臣失辅导之职。钱对贫寡不均不安两句主张互校,朱依本文逐训。
杨伯峻《论语译注》贫寡sentido de la palabrafirme杨据俞樾调换经文两字使均贫、和寡相应,朱保留原序并解释分均和安;均无贫不是杨本未经校改的原序。

核Comprobar cada cita

Cada línea de comentario citada en el vídeo: el texto original, quién lo dijo y la página en la edición de base. «Paráfrasis» indica nuestro resumen, no las palabras del comentarista. Sobre esta edición

Texto citadoFuentePágina
“此篇或以为齐论凡十四章”篇题洪氏p. 220
“颛臾国名鲁附庸也;按左传史记……不久而复之卫也;冉求为季氏聚敛尤用事故夫子独责之”Comentario de Zhu Xip. 220
“东蒙山名……季氏又欲取以自益;一言尽其曲折如此非圣人不能也”Comentario de Zhu Xip. 221
“夫子指季孙……故归咎于季氏;周任古之良史……谏而不听则当去也”Comentario de Zhu Xip. 221
“兕野牛也……己不得不任其责也”Comentario de Zhu Xip. 221
“固谓城郭完固……实与季氏之谋矣;欲之谓贪其利;寡谓民少……则不安矣”Comentario de Zhu Xip. 222
“内治修……亦不当勤兵于远;子路虽不与谋……故并责之;萧墙屏也……伐鲁而去季氏;谢氏、洪氏”朱注、谢氏、洪氏p. 222 p. 223

页Páginas de la edición de base

Citar esta páginaYikonglu, Analectas 季氏第十六 16.1 «季氏将伐颛臾», https://yikonglu.com/es/lunyu/ji-shi/1.html, versión del 2026-11-16.

Última revisión: 2026-11-16. Los cambios se registran en lapágina de erratas.

¿Un error en este capítulo? Escríbanos; una vez comprobado, entra en la fe de erratas con su nombre de usuario: email (image)

Seguir a Yikonglu

WeChat QR
Escanee con WeChat para seguir nuestra cuenta oficial; responda «目录» para ver el índice completo. O pregúntenos por correo
▶ Suscribirse en YouTube