子曰:鳳鳥不至,河不出圖,吾已矣夫!Chương này nói gì
一孔按:凤鸟、河图是圣王在位的祥瑞,不来,是说圣王不出,孔子的道推行不开,不是叹自己没做上官。今例:老戏班开演前台下空了一半,女班主回过头,还是说:开锣。通行说法多是“孔子叹自己没做上官”,一孔录的落点不在这里。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说:凤凰不再飞临,黄河也不再献出图来,我这一辈子大约就到头了!
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “子罕三” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
孔子叹自己没做上官。
注Chữ then chốt trong chú giải
“夫”音扶。“凤,灵鸟,舜时来仪,文王时鸣于岐山。河图,河中龙马负图,伏羲时出,皆圣王之瑞也。已,止也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
张氏“凤至图出,文明之祥。伏羲、舜、文之瑞不至,则夫子之文章,知其已矣”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“夫時人皆願孔子有大主之事。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | 河图 | khác | khá chắc | 钱据顾命同陈玉器,推可能自然成文玉石;朱作龙马负图。均以凤图不至伤圣道无明时,非已核史实。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “夫,音扶。凤,灵鸟……已,止也” | Chú của Chu Hy | tr. 120 |
| “张氏曰:凤至图出……知其已矣” | Trương Thức, Chu Hy dẫn | tr. 120 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 夫 | 若夫、吾已矣夫 | fú |
| 凤 | 凤鸟 | fèng |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.8 “凤鸟不至”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/8.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

