Chương này nói gì
一孔按:礼乐制度传到了孔子手上,天若要灭这些文化,就不会让他掌握;既然掌握了,天就不想灭,匡人也就害不了他。今例:暴雨夜水漫进一楼,老馆员抱着一摞古籍往楼上搬。常有人问“被人围困,孔子凭什么说匡人奈何不了他”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子在匡地遭到围困,心存戒惧。他说:周文王已经去世,礼乐文化不就在我这里吗?上天若要灭绝这种文化,我这个后死的人就不会掌握它了;上天既然还不让它灭绝,匡人又能把我怎样?
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “子罕二” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
被人围困,孔子凭什么说匡人奈何不了他?
注Chữ then chốt trong chú giải
“丧”“与”读去声。“畏者,有戒心之谓”;“阳虎曾暴于匡,夫子貌似阳虎,故匡人围之”;“道之显者谓之文,盖礼乐制度之谓。不曰道而曰文,亦谦辞也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
马氏“文王既没,故孔子自谓后死者”(何晏《集解》此语署孔安国,片中已核);朱注“天既未欲丧此文,则匡人其柰我何?言必不能违天害己也”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“云子畏於匡者,心服曰畏,匡宋地名也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | 畏 | khác | khá chắc | 钱取私斗被拘、不取孔子心畏;朱取有戒心。文为礼乐制度、孔子承文王之文的解释相近。 |
| 杨伯峻《论语译注》 | 畏 | nghĩa chữ | đã định | 杨释拘囚,朱释有戒心而引被围背景;文均关联文王礼乐文化,孔子自担斯文非自比权位。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “畏者,有戒心之谓……故匡人围之” | Chú của Chu Hy | tr. 118 |
| “道之显者谓之文……孔子自谓” | Chú của Chu Hy | tr. 118 |
| “丧、与,并去声。马氏曰:文王既没……不能违天害己也” | 朱注、朱注引马氏 | tr. 119 |
| “孔曰“文王既没,故孔子自谓后死”” | Hà Yến, Luận Ngữ tập giải | tr. 5 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 畏 | 子畏于匡 | wèi |
| 匡 | 匡人 | kuāng |
| 没 | 文王既没 | mò |
| 兹 | 文不在兹 | zī |
| 丧 | 将丧斯文、未丧 | sàng |
| 与 | 不得与于斯文、得与于此文 | yù |
| 予 | 匡人其如予何 | yú |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.5 “子畏于匡”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/5.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


