一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Tử hãn (thiên 9)

Tử hãn (thiên 9) · chương 10颜渊喟然叹

顏淵喟然嘆曰:仰之彌高,鑽之彌堅;瞻之在前,忽焉在後。夫子循循然善誘人,博我以文,約我以禮。欲罷不能,既竭吾才,如有所立卓爾。雖欲從之,末由也已。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:颜渊越学越觉老师的道没底,可老师教得有次序,先博以文、再约以礼,让他停不下;力气用尽,见老师卓然立着,却找不到路跟上。今例:学了十年琴的姑娘,越弹越觉得老师随手几下离自己更远。常有人问“最好的学生,眼里的老师是什么样”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

颜渊长叹一声说:老师的道,越仰望越觉得高,越钻研越觉得坚实;看着好像在前面,忽然又像在后面。老师一步一步、很有次序地引导人,用典籍文献使我的见识丰富,用礼来约束我的行为。我想停也停不下来,已经用尽了我的才力,好像有个东西高高地立在眼前;想追随上去,却找不到路径。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Sách khác
  • Đọc đối chiếu (Yikonglu)Tam Tự Kinh 32: Chữ “trác” trong “do khổ trác” (vẫn khổ học để vượt lên): Nhan Uyên nói học vấn của Khổng Tử sừng sững cao vời, đuổi mãi không kịp.
Nhân vật

Nhan Uyên21 chương

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

最好的学生,眼里的老师是什么样?

注Chữ then chốt trong chú giải

“喟”读作愧,“钻”读祖官反。“仰弥高,不可及;钻弥坚,不可入;在前在后,恍惚不可为象”;“循循,有次序貌。诱,引进也。博文约礼,教之序也”;“卓,立貌。末,无也”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

侯氏“博我以文,致知格物也;约我以礼,克己复礼也”;程子“此颜子称圣人最切当处”;吴氏“所谓卓尔,亦在乎日用行事之间,非所谓窈冥昏默者”;杨氏“大而化之,则非力行所及矣,此颜子所以未达一间也”;胡氏“如行者之赴家,食者之求饱,是以欲罢而不能”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五

“顏淵上賢,賢聖道絕,故顏致歎也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 3 tr. 11Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“我仰望它,愈望愈高。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以仰钻前后比道高坚无定体,孔子教学却循序、博文约礼;非仅赞高不可学,欲罢不能来自善诱与己力行。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“喟,苦位反。钻,祖官反。喟,叹声……而叹之也”Chú của Chu Hytr. 121
“循循,有次序貌……侯氏曰……程子曰……惟此二事而已”朱注、朱注引侯氏、程子tr. 121
“卓,立貌……吴氏曰:所谓卓尔……非所谓窈冥昏默者”朱注、朱注引吴氏tr. 121 tr. 122
“程子曰:到此地位……杨氏曰……未达一间也”朱注引程子、杨氏tr. 122
“程子曰:此颜子所以为深知孔子而善学之者也。胡氏曰……末由也已”朱注引程子、胡氏tr. 122

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
喟喟然kuì
钻钻之弥坚zuān
弥弥高、弥坚mí
瞻瞻之在前zhān
循循循然xún
诱善诱yòu
约约我以礼yuē
罢欲罢不能bà
竭既竭吾才jié
卓卓尔、卓然zhuó
末末由也已mò

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.10 “颜渊喟然叹”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/10.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube