大宰問於子貢曰:夫子聖者與?何其多能也?子貢曰:固天縱之將聖,又多能也。子聞之,曰:大宰知我乎!吾少也賤,故多能鄙事。君子多乎哉?不多也。牢曰:子云:吾不試,故藝。Chương này nói gì
一孔按:太宰把多才多艺当成圣,孔子说自己会得多只因少时贫贱,会的都是粗活,君子不靠多能;琴牢也记得他说过,不被任用才学了许多技艺。今例:女厨师被夸样样都会,她说那是小时家里穷,逼出来的。常有人问“会的多,就是圣人吗”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
太宰问子贡:你们老师是圣人吧?怎么会有那么多本领?子贡说:这本来是上天放手成就他,几乎要成为圣人,同时又多才多艺。孔子听说后,说:太宰了解我吗?我小时候出身低微,所以学会了许多粗活杂事。君子需要会那么多吗?不需要多。琴牢说:老师说过,“我没被朝廷任用,所以学会了些技艺。”
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “子罕二” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Câu lặp ở chỗ khác
- Luận Ngữ 1.10 子禽問於子貢曰:夫子至於是邦……
- Nhân vật
- Dị văn
- Bản gốc chép “大宰”, bản thông hành chép “太宰”
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
会的多,就是圣人吗?
注Chữ then chốt trong chú giải
“大”音泰,“与”读平声。“与者,疑辞。大宰盖以多能为圣也”;“纵,犹肆也,言不为限量也。将,殆也”;“牢,孔子弟子,姓琴,字子开,一字子张。试,用也”。今通行本把“牢曰”分为 9.7。
说Các nhà chú giải khác nói gì
孔氏“大宰,官名。或吴或宋,未可知也”;朱注“言由少贱故多能,而所能者鄙事尔,非以圣而无不通也。且多能非所以率人”;吴氏“子牢因言昔之所闻有如此者,其意相近,故并记之”。
异Dị văn
Chỗ bản gốc khác với bản thông hành; nguyên văn theo bản gốc.
| Bản gốc | Bản thông hành | Ghi chú |
|---|---|---|
| 大宰 | 太宰 | 底本PDF119大宰;杨本9.6太宰 |
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“云大宰問於子貢云云者,大宰,大夫官名也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | 杨9.6:同解:圣与多能非一事,少贱所以能鄙事;太宰身份两注均未确定,不能擅标吴太宰嚭;杨9.7:同解:试为用、不见用故多艺;牢身份杨拒定琴张等,朱释弟子姓琴名牢字子开,人物考定不同。 | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同解太宰以多能为圣,孔子多鄙事因少贱而非圣必多艺;太宰国属均未定,钱列吴陈鲁宋、朱列吴宋。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “大,音泰。与,平声。孔氏曰:大宰,官名……以多能为圣也” | 朱注、朱注引孔氏 | tr. 119 |
| “孔曰“大宰,大夫官名,或吴或宋,未可分也”” | Hà Yến, Luận Ngữ tập giải | tr. 6 |
| “纵,犹肆也……故言又以兼之” | Chú của Chu Hy | tr. 119 |
| “言由少贱故多能……不必多能以晓之” | Chú của Chu Hy | tr. 119 |
| “牢,孔子弟子……吴氏曰……故并记之” | 朱注、朱注引吴氏 | tr. 119 tr. 120 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 大 | 大宰 | tài |
| 宰 | 大宰 | zǎi |
| 与 | 夫子圣者与 | yú |
| 纵 | 天纵之、纵 | zòng |
| 将 | 将圣、将,殆也 | jiāng |
| 少 | 吾少也贱、少贱 | shào |
| 鄙 | 鄙事 | bǐ |
| 牢 | 牢曰、子牢 | láo |
| 试 | 吾不试 | shì |
| 艺 | 故艺 | yì |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.6 “大宰问于子贡(含牢曰)”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/6.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 


