一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Tử hãn (thiên 9)

Tử hãn (thiên 9) · chương 11子疾病,子路使门人为臣

子疾病,子路使門人為臣。病間,曰:久矣哉,由之行詐也!無臣而為有臣。吾誰欺?欺天乎?且予與其死於臣之手也,無寧死於二三子之手乎!且予縱不得大葬,予死於道路乎?
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:孔子已不在官位,子路却安排家臣办丧事,本意尊师,却成了装样子骗天;孔子宁愿死在弟子手里,也不要不合身份的排场。今例:女儿给病中母亲订了贵的单人病房,母亲住一天就说送我回熟人那间。常有人问“弟子一片好心,孔子为什么骂他欺天”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子病重,子路让同门弟子充当家臣,准备办理丧事。孔子病情稍稍好转后,说:仲由弄虚作假,已经很久了!我没有家臣却装作有家臣,我要欺骗谁呢?欺骗上天吗?再说,与其让什么家臣送我走,我宁可在你们几个学生身边闭眼!再说,我就算得不到隆重的葬礼,难道会死在路上没人埋吗?

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Nhân vật

Tử Lộ41 chương

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

弟子一片好心,孔子为什么骂他欺天?

注Chữ then chốt trong chú giải

“间”今读 jiàn(朱注读如字)。“夫子时已去位,无家臣”;“病间,少差也”;“人而欺天,莫大之罪。引以自归,其责子路深矣”;“无宁,宁也。大葬,谓君臣礼葬”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

范氏“子路欲尊夫子,而不知无臣之不可为有臣,是以陷于行诈,罪至欺天。君子之于言动,虽微不可不谨”;杨氏“非知至而意诚,则用智自私……往往自陷于行诈欺天而莫之知也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五

“云子疾病者,孔子疾甚也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 3 tr. 12Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“先生病得很重,子路派使先生门人作为先生的家臣,来预备丧事。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以门人拟家臣治丧为无臣装有臣、子路尊师失礼,孔子病轻乃责之;死于弟子之手亦可,不以大葬为贵。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“夫子时已去位……而未知所以尊也”Chú của Chu Hytr. 122
“间,如字。病间,少差也……其责子路深矣”Chú của Chu Hytr. 122 tr. 123
“无宁,宁也……又晓之以不必然之故”Chú của Chu Hytr. 123
“范氏曰:曾子将死……杨氏曰……其子路之谓乎”朱注引范氏、杨氏tr. 123

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
疾子疾病jí
间病间jiàn
诈行诈zhà
予且予yú
宁无宁、宁也nìng
纵纵不得大葬zòng
葬大葬zàng

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.11 “子疾病,子路使门人为臣”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/11.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube