一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Tử hãn (thiên 9)

Tử hãn (thiên 9) · chương 23法语之言

子曰:法語之言,能無從乎?改之為貴。巽與之言,能無說乎?繹之為貴。說而不繹,從而不改,吾末如之何也已矣。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:严正的话人人当面听从,贵在真改;委婉的话人人听着高兴,贵在想透用意;听了不改、高兴了不想,圣人也没办法。今例:医生叮嘱戒烟,中年男人连说一定,回家又点上一支。常有人问“点头答应却不改,孔子为什么说没办法”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说:正言规劝的话,能不听从吗?但贵在真正改过。委婉开导的话,听了能不高兴吗?但贵在仔细推敲它的用意。只是高兴而不推敲,只是表面听从而不改正,这样的人我也没有办法了。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Câu lặp ở chỗ khác

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

点头答应却不改,孔子为什么说没办法?

注Chữ then chốt trong chú giải

“法语者,正言之也。巽言者,婉而导之也。绎,寻其绪也。法言人所敬惮,故必从;然不改,则面从而已。巽言无所乖忤,故必说;然不绎,则又不足以知其微意之所在也”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

杨氏“法言,若孟子论行王政之类是也。巽言,若其论好货好色之类是也……从且说矣,而不改绎焉,则是终不改绎也已,虽圣人其如之何哉?”

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五

“彼人有過失,若我以法則語之,人聞法當時無不口從而云止當不敢復為者也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 3 tr. 17Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“别人用规则正言来告诫我,能不服从吗?”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同分法语正言相规须改、巽言婉导须寻绎微意,不可只面从悦听;钱以教学在人与学习在己总结。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“法语者,正言之也……微意之所在也”Chú của Chu Hytr. 127
“杨氏曰:法言……虽圣人其如之何哉”Dương Thời, Chu Hy dẫntr. 127

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
巽巽与之言、巽言xùn
与巽与之言yǔ
说能无说乎、说而不绎、必说yuè
绎绎之为贵yì

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.23 “法语之言”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/23.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube