子曰:唯上知與下愚不移。Qué dice este capítulo
一孔之见:一孔之见:下愚不移,不是不能变,是不肯变;不信,或者信了也不做。今例:老周体检连着五年脂肪肝,第一年说医生吓人,第五年说改不动了。常有人问“最聪明和最笨的两种人,真的怎么也移不动吗”,上面是一孔录的回答。
白Chino moderno
孔子说,只有最高明的人和最愚昧的人不会改变。
Versión en chino moderno según la lectura de Yikonglu.
看Ver este capítulo
Conexiones
- Lectura discutida
- Yikonglu lo lee como «Lectura A». Ver nuestra nota
Mapa de relaciones de todo el libro · Las Analectas, edición reconstruida con IA (PDF)
Lectura detenida y comprobación
Para quien quiera leer a fondo o comprobar: palabras clave del comentario, otros comentaristas, variantes, los comentarios con sus propias palabras y las páginas de la edición, pronunciación y erratas. Toque un título para abrirlo.
常La lectura habitual
最聪明和最笨的两种人,真的怎么也移不动吗?
注Palabras clave del comentario
“此承上章而言。人之气质相近之中,又有美恶一定,而非习之所能移者”。
说Lo que dicen otros comentaristas
程子“所谓下愚有二焉:自暴自弃也。人苟以善自治,则无不可移,虽昏愚之至,皆可渐磨而进也。惟自暴者拒之以不信,自弃者绝之以不为,虽圣人与居,不能化而入也,仲尼之所谓下愚也”;《集解》引孔安国“上知不可使为恶,下愚不可使强贤”。朱注末录或说“此与上章当合为一,子曰二字,盖衍文耳”;皇侃《义疏》正合为一章。
家Otros comentarios
Nuestro texto base es el comentario de Zhu Xi (arriba). Aquí van otros comentarios en paralelo: de los antiguos, la primera frase del subcomentario y un enlace a la xilografía; de los modernos, una sola frase de traducción citada brevemente. Las notas «frente a Zhu Xi» son de Yikonglu.
皇侃《论语义疏》dinastía Liang · ed. japonesa de 1750 · juan 九
“云子曰云云者,性者,人所稟以生也。”……
Frente a Zhu Xi
| Comentario | Punto | Relación | Certeza | Nota |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | 上智下愚 | sentido de la palabra | bastante firme | 杨直译并对生知实存怀疑,朱以气质并引自暴自弃不移解释;经验评价与理学说明有别。 |
| 钱穆《论语新解》 | igual | bastante firme | 同承前性习章论上知下愚不移;钱重上知不为恶、下愚自暴不善,朱兼论气质美恶一定及自暴自弃不能入的条件。 |
Yikonglu, Analectas 阳货第十七 17.3 «唯上知与下愚不移», https://yikonglu.com/es/lunyu/yang-huo/3.html, versión del 2026-11-16.Última revisión: 2026-11-16. Los cambios se registran en lapágina de erratas.
¿Un error en este capítulo? Escríbanos; una vez comprobado, entra en la fe de erratas con su nombre de usuario: 
