一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Thái Bá (thiên 8)

Thái Bá (thiên 8) · chương 17学如不及,犹恐失之

子曰:學如不及,猶恐失之。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:学像追人,总怕追不上,追上了还怕丢;一说“明天再说”就不行了。今例:末班地铁上,年轻人一手抓扶手,一手翻单词卡,翻过去又翻回来。常有人问“学习为什么要像追东西一样”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说:求学就像追赶什么,总怕追不上,追上了又怕丢掉。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

学习为什么要像追东西一样?

注Chữ then chốt trong chú giải

“言人之为学,既如有所不及矣,而其心犹竦然,惟恐其或失之,警学者当如是也”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

程子“学如不及,犹恐失之,不得放过。纔说姑待明日,便不可也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四

“言學之為法,急務取得,恒如追前人欲取必及,故云如不及也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 2 tr. 73Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“做学问好像〔追逐什么似的,〕生怕赶不上;〔赶上了,…”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“求学如像来不及般,还是怕失去了。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngkhá chắc学习急于进而惧失,朱着重不可等待放过;杨补追逐赶上形象,未改成争名次。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以学须汲汲、恐有失而不可暂放;钱不取将两句硬拆成未得欲得与既得怕失的曲分,朱作不及而又恐失之的加重语气。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“言人之为学……程子曰:学如不及……便不可也”朱注、朱注引程子tr. 114

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thái Bá (thiên 8) 8.17 “学如不及,犹恐失之”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/tai-bo/17.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube