一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Thái Bá (thiên 8)

Thái Bá (thiên 8) · chương 13笃信好学,守死善道

子曰:篤信好學,守死善道。危邦不入,亂邦不居。天下有道則見,無道則隱。邦有道,貧且賤焉,恥也;邦無道,富且貴焉,恥也。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:信得坚又学得勤,拿命守住正道;世道清明还穷贱,说明自己没有可用的本事;世道昏乱还富贵,说明守不住节操,两样都可耻。常有人问“太平年月还穷,为什么可耻”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说:坚定地信守,又爱好学问,至死守护善道。有危险的国家不进去,有祸乱的国家不久留。天下有道就出来做事,无道就隐居起来。邦国有道,自己仍旧贫贱,是可耻的;邦国无道,自己反倒富贵,同样可耻。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

太平年月还穷,为什么可耻?

注Chữ then chốt trong chú giải

“见”读贤遍反。“笃,厚而力也。不笃信,则不能好学;然笃信而不好学,则所信或非其正”;“盖守死者笃信之效,善道者好学之功”;“乱邦未危,而刑政纪纲紊矣,故洁其身而去之”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

朱注“世治而无可行之道,世乱而无能守之节,碌碌庸人,不足以为士矣,可耻之甚也”;晁氏“有学有守,而去就之义洁,出处之分明,然后为君子之全德也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四

“此章教人立身法也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 2 tr. 72Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“坚定地相信我们的道,努力学习它,誓死保全它。”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“该笃信,又该好学,坚执固守以至于死,以求善其道。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》危乱nghĩa chữđã định杨引危为将乱之兆、乱为臣弑君等;朱文说危邦与已仕者去留,并称乱邦未危而纲纪紊,层次并不全同。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以笃信须好学、守死还须善道,非只顽执赴死;危不入乱不居仍须分已经任职之义,非凡遇危即逃。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“好,去声。笃,厚而力也……善道者好学之功”Chú của Chu Hytr. 112 tr. 113
“见,贤遍反。君子见危授命……守死善道者能之”Chú của Chu Hytr. 113
“世治而无可行之道……晁氏曰:有学有守……君子之全德也”朱注、朱注引晁氏tr. 113

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
好好勇、好学hào
笃笃信dǔ
见有道则见、不见xiàn

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thái Bá (thiên 8) 8.13 “笃信好学,守死善道”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/tai-bo/13.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube