曾子曰:士不可以不弘毅,任重而道遠。仁以為己任,不亦重乎?死而後已,不亦遠乎?Chương này nói gì
一孔按:把仁当成自己的担子,所以重;活一天就不松一天,所以远;心宽才担得起,意志硬才走得远,两样缺一不可。今例:天没亮,女教师背着一摞新课本往村小走,这条路她走了十二年。常有人问“这担子,到底有多重”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
曾子说:读书人不能不胸襟宽广、意志坚韧,因为他肩上担子重而路途远。把实现仁当作自己的责任,这担子还不重吗?到死方才放下,这路还不远吗?
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “泰伯三” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
这担子,到底有多重?
注Chữ then chốt trong chú giải
“弘,宽广也。毅,强忍也。非弘不能胜其重,非毅无以致其远”;“一息尚存,此志不容少懈,可谓远矣”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“弘而不毅,则无规矩而难立;毅而不弘,则隘陋而无以居之”;“弘大刚毅,然后能胜重任而远到”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四
“云曾子曰士不可以不弘毅者,士,通謂大夫也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | khác | đã định | 弘杨据章太炎作强,朱训宽广;毅两者均强调强忍决志,任重道远的整体义相同。 | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以弘广能胜重、毅强能致远,仁为终身所任而不懈;钱将仁说成人道、朱说人心全德,皆要求身体力行。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “弘,宽广也……可谓远矣” | Chú của Chu Hy | tr. 110 |
| “程子曰:弘而不毅……然后能胜重任而远到” | Trình Di, Chu Hy dẫn | tr. 110 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 曾 | 曾子 | zēng |
| 弘 | 弘毅 | hóng |
| 毅 | 弘毅 | yì |
| 任 | 任重、己任 | rèn |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thái Bá (thiên 8) 8.7 “士不可以不弘毅”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/tai-bo/7.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

